حقیقت فطرت و جایگاه آن در مسیر کمال انسان

شخصی در زمان امیرالمؤمنین علیه السلام رفته بود در بیابان آن جا برای خودش نماز می‌خواند وحالی داشت و چه داشت و زنش را رها کرده بود و بچه‌هایش را همه را رها کرده بود به امان خدا، بعد رفته بود درآنجا، رفته بوده که خب تنها دعا کند، می‌گفت اینها خدا دارند چه دارند، امیرالمؤمنین برادرش آمد صدا کردند گفتند بگو بیاید اینجا، حضرت به او پرخاش کردند گفتند که تو داری عبادت را برای کی می‌کنی، تو داری عبادت را برای شخصی می‌کنی که تو را ملزم کرده است که به این زن و بچه برسی، ملزم کرده است تو را که حوائج اینها را برطرف کنی، تو عبادت را برای کی داری می‌کنی، این عبادت عبادت خدا نیست! عبادت خدای تخیلی است، عبادت خدای من درآوری است، عبادت خدای ساختگی است و پرداختگی است، عبادت خدا آن است که بنشینی منتظر و ببینی هر چه که مورد رضای او است انجام بدهی، هر چه که مورد سخط او است ترک کنی این می‌شود خدا، خدای واقعی این‌می‌شود خدای واقعی، می‌گویند یک روز اویس از جایی می‌گذشت دید یک شخصی در قبر ایستاده دارد نماز می‌خواند، یک‌خورده ایستاده بالای سرش، دید هی دارد نماز می‌خواند دو رکعت نماز می‌خواند تمام می‌شود، دوباره می‌آید دو رکعت دیگر می‌خواند تمام می‌شود، رو کرد به او گفت چه‌کار می‌کنی؟ گفت دارم برای فرار از فشار قبر و عذاب قبر دارم نماز می‌خوانم، گفت از کی شروع کردی به نماز خواندن؟ گفت بیست سال است. گفت بیست سال است در این چاله داری نماز می‌خوانی؟ گفت بیست سال است که از خدا دوری، چرا؟ چون کی خدا گفته برای فرار از عذاب قبر بلند شو برو نماز بخوان، تو بیا به عباداتت برس به تکالیفت برس، به معاملاتت برس، فشار قبر هم از تو برداشته می‌شود، ما نماز برای فشار قبر نداریم، این فشار قبر برای این به یک بت تبدیل شده، نماز برای خدا باید خواند نه! برای این خاک و سنگ، نماز برای خدا باید خواند نه! برای فرار از نکیر و منکر، نماز برای خدا باید خواند نه! برای عذاب و اینها التفات می‌کند که چقدر مسئله مسئله مهم است.