بیاناتی پیرامون سورۀ تحریم و شأن نزول آن
17امّا اینکه: «کسی که آن کارها را میکند نمیتواند بیاید»، بهخاطر این مسئله است که شقاوت یک اثری دارد! امّا صحبت در این است که کسی که برگشت و آمد و به خدا رجوع کرد، خدا پیچ قلب او را نمیبندد!
﴿تُوبُوٓاْ إِلَى ٱللَهِ﴾؛ «ای کسانی که ایمان آوردهاید، باز هم برگردید و بیایید بهسوی خدا توبه کنید!»
در اینجا میگوید که سیّئات دارید:
﴿عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يُكَفِّرَ عَنكُمۡ سَئَِّاتِكُمۡ﴾؛ «امید است که اگر توبه کنید، خداوند از گناهان شما بگذرد،»
﴿وَ يُدۡخِلَكُمۡ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ﴾؛ «و شما را در بهشتهایی که در زیر آن نهرهایی است، داخل کند،»
جایگاه پیغمبر و امیرالمؤمنین نسبت به بهشتیان
﴿يَوۡمَ لَا يُخۡزِي ٱللَهُ ٱلنَّبِيَّ وَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُ﴾؛1 «در آن روزی که خداوند پیغمبرش و آن کسانی را که با پیغمبر ایمان آوردهاند، وا نمیگذارد و دستشان را میگیرد و آنها را رها نمیکند.»
﴿وَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُ﴾؛ اگر حضرت امیرالمؤمنین در دنیا باشد، شما رهایش میکنید تا بیست و پنج سال برود در خانۀ خودش بنشیند و بیل بزند؛ امّا اینطور نیست که آنجا هم اینگونه باشد!
اینجا خطاب ﴿يٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ تُوبُوٓاْ إِلَى ٱللَهِ تَوۡبَةٗ نَّصُوحًا﴾ برای همان ابابکر و عمر است: «برگردید!» بعد میگوید: ﴿يَوۡمَ لَا يُخۡزِي ٱللَهُ ٱلنَّبِيَّ﴾؛ ای کسانی که شما میخواهید توبه کنید و برگردید، بدانید که خدا پیغمبر و علی را تنها نمیگذارد! علی کیست؟ آن کسی است که ﴿ءَامَنُواْ مَعَهُ﴾،2 با پیغمبر ایمان آورده است؛ یعنی شما ﴿ءَامَنُواْ مَعَهُ﴾ نیستید!
در تمام قرآن هر جا [دربارۀ آن کسانی] که با پیغمبر بودهاند مطلبی آمده است، با عبارت: ﴿وَ ٱلَّذِينَ مَعَهُ﴾، «آن کسانی که با پیغمبر بودند» آمده است؛ مثلاً در سورۀ فتح دربارۀ صلح حدیبیّه داریم: ﴿مُّحَمَّدٞ رَّسُولُ ٱللَهِ وَ ٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلۡكُفَّارِ﴾،3 «پیغمبر با آن کسانی که با پیغمبرند»؛ ولی ﴿ءَامَنُواْ﴾ ندارد. امّا در اینجا دارد: ﴿وَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ﴾! یعنی فقط معیّت خارجی با پیغمبر نیست، بلکه ایمان قلبی میخواهد: ﴿ءَامَنُواْ مَعَهُ﴾؛ این اختصاص به خود امیرالمؤمنین دارد که در آن روز:
- سوره تحریم (٦٦) آیه ٨.
- مناقب آل أبیطالب علیهم السّلام، ج ٢، ص ١٥٥.
- سوره فتح (٤٨) آیه ٢٩.

