حالت فقر حقیقی امام علیه السلام هنگام دعا و مناجات با حضرت حق

أمیرالمؤمنین در محراب مسجد کوفه که مناجات می‌کند: الهى انت الغنى و انا الفقیر و هل یرحم الفقیر إلا الغنى،¹ این‌ها را که نیامد برای مردم داد بزند، در محراب است، در حال نماز، در حال ابتهال، در حال گریه است، و این‌ها می‌دیدند که شب‌ها در ماه مبارک حضرت می‌آیند می‌نشینند و این‌ها را می‌خوانند. خب این‌که حضرت می‌فرماید: انا الفقیر این واقعا چه فقری مورد نظر حضرت هست که می‌گوید: انا الفقیر، من فقیر هستم؟

اتفاقا یک وقت با یکی از رفقا صحبت شد و من یک‌دفعه گفتم که، خلاصه من نفهمیده‌ام این قسمتی را که در ذیل دعای عرفه داریم و مرحوم آقا شیخ عباس نقل می‌کنند که سید در بعضی از نسخ این را اضافه کرده است. البته سید بن طاووس اضافه نکرده، بلکه خود آن کاتب که آن نسخه را استنساخ می‌کرده، اضافه کرده است، لذا در همه نسخه‌های قدیمی اقبال سید، آن ذیل دعای روز عرفه نیست. و در یک فقره‌اش دارد که‌ الهى انا الفقیر فى غناى فکیف لا اکون فقیرا فى فقرى، من نفهمیده‌ام این معنای فقر در این‌جا چیست؟ آیا حضرت فقر ظاهری را دارند می‌گویند که فقر ظاهری مورد نظر حضرت نیست؛ خدایا من فقیر هستم در حال غنای خود، پس چگونه فقیر نباشم در حالتی که فقیر هستم؟

خب این نشان می‌دهد که نمی‌شود این قسمت از امام باشد. اگر فقر، فقر ظاهری است که ائمه اصلا فقر ظاهری را به حساب نمی‌آورند، وانگهی امام حسین علیه‌السلام که فقیر ظاهری نبوده، اتفاقا خیلی هم غنی بوده است. امام حسین از جمله ائمه‌ای هستند که خیلی هم پول‌دار بوده‌اند، بعضی از ائمه مثل أمیرالمؤمنین بندگان خدا چیزی نداشتند، ولی بعضی از ائمه نه، وضع‌شان خوب بود، بعضی‌ها هم خب خیلی در سختی بوده‌اند [مانند امام هادی علیه‌السلام در] دوران متوکل. اتفاقا امام حسین خیلی مال داشت و حضرت خیلی بذل و بخشش می‌کرده‌اند و خیلی از اطراف و اکناف می‌آمدند و وضعیت برای آنها متفاوت بود. اولا اصلا امام حسین فقیر نبود که بخواهد بگوید خدایا من در عین غنای خودم فقیر هستم و چگونه فقیر نباشم حالا که فقیر هستم. نه! ایشان فقیر نبوده و خیلی هم غنی بوده‌اند. این اولا.