حالت فقر حقیقی امام علیه السلام هنگام دعا و مناجات با حضرت حق

همان‌طوری که دیشب خدمت دوستان عرض کردیم، یک وقت امام می‌آید این مطالب را در حضور مردم می‌گوید. امام صادق در مدینه مجالسی داشتند، در مسجد مدینه یا گاهی در منزل خودشان مجلس بود و حضرت تشریف می‌آورند و در آنجا می‌نشستند و اصحاب هم می‌نشستند و افراد چه خود اهل مدینه و چه افرادی از کوفه یا ری، قم و خراسان و سایر بلاد می‌آمدند و با خودشان یک طومار از تمام احکام و سوالاتی که برایشان پیدا می‌شد را می‌آوردند. سوالاتی که بوده و مطالبی که بوده برای افراد و اشخاص از اطراف مثل استفتائاتی که الان می‌کنند آن موقع می‌نوشتند و می‌آمدند خدمت امام و یکی یکی مسأله اول، مسأله دوم، مسأله سوم و مسأله چهارم را بیان می‌کردند. آن‌وقت حضرت یا مختصرا طبق همان سوال و یا مفصلا و از خودشان هم اضافه می‌کردند پاسخ آن شخص را می‌دادند. و افراد زمانی که به بلاد خودشان برمی‌گشتند این‌ها را به عنوان سند و به عنوان روایت و حدیث در اختیار سایر افراد قرار می‌دادند که اگر سایرین هم به همچنین مسائلی مبتلا شدند حکمش این است و ما از حضرت سوال کردیم و حضرت این‌طور فرمودند. که این مسائل راجع به ازدواج، معامله، نماز، روزه و سایر مسائل مانند حج و حتی مطالب اخلاقی بوده است و ائمه خیلی از مطالب‌شان به عنوان مطالب اخلاقی بوده است.

مثلا داریم راجع به امام جواد علیه‌السلام وقتی‌که اهالی قم و ری آمدند آن حضرت را امتحان کنند، یک طومار درآوردند که بیایند و این‌ها را سوال کنند راجع به احکام. و در هر مسأله‌ای که سوال کردند، آن شخصی که آمده بود و به جای امام جواد علیه‌السلام خودش را عرضه کرده بود، نتوانست پاسخ بدهد و آنها متوجه شدند که نه بابا! ایشان، غیر از آن شخصی است که دنبال می‌کردند. تا این‌که حضرت امام جواد علیه‌السلام تشریف آوردند و به تمام آن سوالات با تفاصیل خودش پاسخ دادند و آنها فهمیدند که نه آقا امام بعد از امام رضا علیه‌السلام، این است و دیگر توجهی به بقیه نکردند.