حرمت اعانت بر گناه و ظلم
5ریشتراشی در شرع اسلام حرام است.1 اگر کسی ریش خود را بتراشد یا
کسی ریش دیگری را بتراشد، کار حرامی کرده است؛ و اگر کسی دکّان خود را به ریشتراش اجاره بدهد، کار حرام کرده است؛ چون اعانت بر گناه کرده.
حرمت ربا و هرگونه مشارکت و کمک در این مسئله
و نظیر اینها از مثالهایی که میتوان زد، بسیار زیاد است. ربا خوردن و ربا دادن حرام است؛2 یعنی انسان یا معاملۀ ربوی کند، یا قرض ربوی بدهد، معاملۀ جنس به جنس و زیاده، یا قرضی بدهد و زیاده، اینها حرام است. پنج طایفه در این معاملات ربوی لعنت شدهاند: ربا دهنده، ربا گیرنده، واسطۀ معامله، شاهد، و کاتب؛3 این پنج طائفه در نزد پروردگار ملعوناند. و ربا به هر صورت و به هر کیفیّتی میخواهد باشد؛ انسان ده تومان به رفیقش قرض میدهد که موقع غروب، ده تومان و یک قران به انسان بر گرداند؛ صد تومان قرض میدهد که در آخر ماه صد و یک تومان بدهد، یا بیشتر یا کمتر؛ ربا شخصی باشد یا کلّی باشد؛ بهصورت صّرافخانهها باشد یا بهصورت بانکهای بزرگ باشد؛ همهاش حرام است! اینها ربا خانه است و ربا دهنده و ربا گیرنده و کاتب و شاهد و واسطه، ملعوناند؛ چون اینها در متن ربا واقعاند.
امّا افرادی که در متن ربا واقع نیستند، بلکه کمک میکنند؛ مثل آن قاصدی که کاغذ را از طرف بانک میآورد به کاتب میدهد و بر میگردد؛ آن کسی که درِ بانک را باز میکند؛ آن کسی که جارو میکند؛ آن کسی که پاسبانی میکند؛ آن کسی که به هر قسم از اقسام اعانت و کمک، کمک میکند؛ اینها در تحت عنوان کمک بر إثم است و حرام است و باید اجتناب کرد. پولی هم که انسان از آنها میگیرد حرام است، و حقوقی هم که میگیرد حرام است.
احکام خرید و فروش و ساختن مجسّمه و عروسک
نظیر این مثال زیاد است. مجسّمه فروختن حرام است، عروسک فروختن
حرام است؛ اگر کسی عروسک بفروشد ولو برای بچّه باشد، کار حرامی کرده است.4 امّا اگر کسی عروسک نفروخت و در خانۀ خود نگاه نداشت، ولی عروسک ساخت، این چون مقدّمۀ استفادۀ حرام از آن میشود لذا ساختنش هم حرام است.
- الجعفریّات (الأشعثیّات)، ص ١٥٧:
«عن عَلِیِّ بنِ أبِیطالِبٍ علیه السّلام قالَ: قالَ رَسولُاللهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم: ”حَلقُ اللِّحیَةِ مِنَ المُثلَةِ، وَ مَن مَثَّلَ فَعَلَیهِ لَعنَةُ الله!“»
ترجمه: «از علیّ بن ابیطالب علیه السّلام روایت شده است که رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمود: ”تراشیدن ریش، نوعی از مثله کردن است، و کسی که مثله کند لعنت خدا بر او باد!“» (محقّق) - فقه الرّضا علیه السّلام، ص ٢٥٦.
- جامع الأخبار، شعیری، ص ١٤٥؛ دعائم الإسلام، ج ٢، ص ٣٧؛ عوالی اللّئالی، ج ٢، ص ١٣٦؛ با قدری اختلاف.
- الکافی، ج ٣، ص ٣٩٣:
«عن محَمّدِ بنِ مَروانَ، عن أبیعَبدِاللهِ علیه السّلام قالَ:
قالَ رَسولُاللهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم: ”إنّ جَبرَئیلَ علیه السّلام أتانی فَقالَ: إنّا مَعشَرَ المَلائِکَةِ لا نَدخُلُ بَیتًا فِیهِ کَلبٌ و لا تِمثالُ جَسَدٍ و لا إناءٌ یُبالُ فیهِ.“»
ترجمه: «از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم روایت شده است که فرمود: ”جبرئیل به نزد من آمد و گفت: ما گروه ملائکه در خانهای که در آن سگی، یا مجسّمۀ بدنی، یا ظرفی که در آن بول شده است باشد، وارد نمیشویم.“» (محقّق)
- الجعفریّات (الأشعثیّات)، ص ١٥٧:

