لزوم قدرشناسی نسبت به ودیعۀ الهی در نفس انسان

خب ملائكه به خدا گفتند: ما را خلق كردی، داریم سجده می‌كنیم، عبادت می‌كنیم، و خودت هم داری می‌گویی‌ وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ‌¹ خلقت جنّ و إنس برای عبادت است؛ خب ما هم داریم عبادت می‌كنیم دیگر، این خلقت إنس دیگر چیست؟

و اینكه ملائكه می‌دانند، چرا ملائكه این حرف را می‌زنند؟ چون ملائكه در عالم ثابتات هستند و هنوز كه خلقی نشده است!

من یك دفعه یك جایی بودم، یكی از همین افرادی كه از مفسّرین قرآن بود، حالا فوت كرده، یك شیخی بود. مجلس عام علماء و ائمّه جماعات طهران بود، در همان زمان شاه، خیلی زمان سابق. ما هم آن موقع تقریبا شانزده، هفده سالمان بود، بیشتر نبود، ولی این قضیه یادم هست كه صحبت این شد كه چطور ملائكه به خدا می‌گویند: أَ تَجْعَلُ فِيها مَنْ يُفْسِدُ فِيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ هنوز كه آدم خلق نشده است، ملائكه از كجا علم دارند؟ كسی به آنها نگفته بود به خدا اعتراض می‌كنند، اشكال می‌كنند كه كسانی را خلق می‌كنی كه گناه بكنند، «سفك دماء» بكنند، فسق بكنند، تعدّی بكنند، منحرف باشند، مخالفت تو را بكنند، وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ‌ ما تسبیح تو را می‌كنیم، دیگر چه می‌خواهی؟ این‌همه مَلِك خلق كردی!

در یك روایت داریم كه هر یك قطره بارانی كه می‌آید یك ملك آن را همراهی می‌كند! اوه اوه! خدا مثل اینكه نشسته فقط ملك خلق كرده است! تازه این فقط برای بارانش است! حالا برای چیزهای دیگر بماند! خب معلوم است عالَم آنجا، عالَمِ لامكان است و آنجا این‌طور نیست كه ترافیك بشود و تزاحم و تراكم شهری و جادّه و ماشین‌ها درهم گیر بكنند. آنجا عالَمِ لامكان است این‌قدری كه خدا ملك خلق كرده، هزار برابر هم خلق كند هیچ چیزی نمی‌شود، مسئله‌ای نیست. اگر برای هر قطره‌ای سه ملك هم بیاید، باز جا دارد، مسئله‌ای پیش نمی‌آید، مشكلی پیش نمی‌آید. علی كلّ حال، ما داریم تو را تسبیح و عبادت می‌كنیم دیگر.