حقیقت حرکت و نقد نظریه صدر المتالهین

خب این مطلب ادامه دارد و ان‌شاءاللَه خب در شبهای آینده راجع به این مسئله صحبت می‌شود. شبهای قدر در پیش است، فردا شب، شب نوزدهم ماه مبارک است و دو شب بعد که شب ٢١، شب شهادت امیرالمؤمنین است و بعد هم خب شب ٢٣، آن طوری که مشخّص است، شب قدر عبارت است از یک فضایی که، نه فضا فضای مکانی، یک برهه از حالت معنوی و روحانی که آن برهه بر نفس ملکوتی انسان وارد می‌شود و مثال و شهادت انسان را در اختیار خودش درمی‌آورد. آن حیثیت معنوی را اسمش را شب قدر می‌گذارند. و شروع آن جهت از شب نوزدهم است یعنی از حال و هوای شب نوزدهم شروع می‌شود و به شب ٢٣ منتهی می‌شود بعضی خب تصورّشان بر این است که این شب ١٩ و ٢١ اینها جدای از شب قدر هستند و به عنوان مقدّمه هستند، یعنی حفظ آداب و رعایت مراقبت و رعایت موازین در شب ١٩ و روز ١٩ و همین طور شب ٢١ این مقدّمه برای آمادگی انسان و آمادگی نفس می‌شود که بتواند شب قدر را در شب ٢٣ درک کند. این این طور است.

خب البّته قابل توجیه هست، می‌شود به یک نحو توجیه کرد ولی من گمان می‌کنم آن تعبیر دقیقتر از شب قدر این طور باشد که یک حیثیتی، یک فضایی یک جهت معنایی، همان طوری که بزرگان مشاهده کردند و بیان کردند ولی قابل بیان نیست و عقول عادیه نمی‌توانند این حقیقت را دریافت کنند لذا آمدند آن را تعبیر به شب ٢٣ آوردند اما آن کسانی که که یک قدری اهل دقت هستند و نسبت به این مطالب آشنایی بیشتری دارند، آنها کم کم متوجّه این قضیه می‌شوند که حالتی که بدو آن از شب ١٩ شروع می‌شود شکل می‌گیرد هی پخته می‌شود، پخته می‌شود، درست فرض کنید مثل یک نقشی که نقّاش می‌خواهد آن نقش را ترسیم کند. اوّل می‌آید خطوط دور این پرنده را می‌آید ترسیم می‌کند، خطوط ساده می‌آید ترسیم می‌کند بعد یک مقدار که گذشت آن خطوط را پررنگتر می‌کند بعد یک مقدار که گذشت به آن خطوط حالت می‌دهد همین طور تا این‌که بعد از یک مدتی دیگر به ریزه‌کاری‌ها و اینها می‌رسد و بعد از یکی دو ساعت شما می‌بینید یک پرنده، گنجشک یا بلبل بسیار زیبا را این بر صفحه کاغذ آورده، این نقش بلبل در چه زمانی صورت گرفته؟ آیا همان ثانیه آخر دو ساعت یا این‌که نه از اوّل؟ اوّل! یعنی از اول که این دست به قلم می‌برد از همان ابتدا این نقش بلبل یا گنجشک شروع شد، این شروع شد تا دو ساعت که در این دو ساعت قلمش را برمی‌دارد، این می‌شود چه؟ این می‌شود زمانی که در این زمان این صورت نقش بسته و انجام گرفته.