حاکمیت، عدالت و عملکرد امیرالمؤمنین علیه السلام
3در این جا امام سجّاد علیهالسّلام میفرمایند: این جود که به معنای سخا و بخشش است به اتّفاق کرامت ممکن است یکی سخا داشته باشد بخشش او زیاد باشد، دست بده داشته باشد، هر کسی میآید دم منزل او دست خالی برنگردد، ولی آن کرامت لازمه عفو و اغماض را ندارد، اگر شخصی به او بدی کند راهش ندهد خب حق هم دارد، دلیل ندارد یک شخصی به یکی بدی کرده حالا توقّع این هم داشته باشد و دو قرتونیم او هم باقی باشد! نه، افراد مستمندی را ببیند، دوستانش را ببیند، قوم و خویش خودش را ببیند و بخشش داشته باشد ولی نسبت به افرادی که به او بدی کردند نسبت به آنها ترتیب اثر ندهد و کاری نکند، ولی این جا علاوه بر جود و سخا، کرامت را هم امام سجاد ضمیمه کرده، عرضه میدارد خدایا تو علاوه بر جود و بخشش که
بسیط زمین سفره عام اوست *** بر این خان یغما چه دشمن چه دوست علاوه بر این، دشمنت را داری میآوری. سخا و بخشش به معنای حیثیت مقابل که کرامت باشد نیست، بلکه برای خودش یک صفت خاصی است که در بعضیها هست و در بعضیها نیست، ولی مسئله کرامت یک مسئله دیگری است، یعنی آن مناعت طبع، آن علوّ روح، آن سعه صدر، سعه صدر که تحمّل میکند و خطاها را به حساب نمیآورد و ما هم مشاهده میکنیم، ما هم مشاهده میکنیم که این همه افراد هستند در دنیا که اینها در مقام عصیان پروردگار هستند ولی خدا نانشان را قطع نمیکند، روزی اینها را قطع نمیکند، روزی آنها را دارد میدهد و زندگانیشان را دارند میکنند و به اینها در این حیات دنیا مهلت دارد میدهد و خدا خدایی است که هم خدای دوستان است هم خدای دشمنان و هر دو را به یک سنخ در این دنیا حرکت میدهد، نسبت به حیات دنیوی به یک منوال هر دوی اینها از این نعمت حیات بهرهمند هستند چه بسا اینها مثلًا سالمتر هم باشند، از نظر بهداشت، از نظر سلامت، از نظر صحّت، از نظر رفاه، آسایش، امنیت و سایر امور، ولی دشمن خدا هستند، دشمن رضای خدا هستند، دشمن طریق هستند، معاندت میکنند، خدا به اینها کاری ندارد به اینها از این نقطه نظر توجهّی ندارد و کم نمیشود از آن سفره او و از آن خان انعام او کم نمیشود، حالا این عده هم بر سر سفره او بنشینند بر سر سفره او بنشینند.

