عملكرد امیرالمومنین در جنگ صفین فرا تر از ادراك بشر

چرا معاویه وقتی که حجربن عدی رفت در شام و از امیرالمؤمنین علیه‌السّلام تعریف کرد، بعد از شهادت امیرالمؤمنین علیه‌السّلام اشک از چشمانش شروع کرد به آمدن چرا؟! این معاویه آدم خبیث، آدم فاسق، آدم حقه باز هر چه شما بگویید سزاوار است، چرا این اشک آمد؟ هنرپیشه نبود معاویه؛ آن عمروعاص هنرپیشه آمده بود، آن چه آدم آن هم باز هم چیز بود، آن به جای خودش از امیرالمؤمنین یاد می‌کرد.

مأمون خلیفه عباسی چرا از امام رضا علیه‌السّلام یاد می‌کرد؟ و گریه می‌کرد؟ و حتی بعضی از اوقات مجالس عزا برای امام رضا علیه‌السّلام درست می‌کرد؟ که شخصی بیاید و روضه بخواند، روضه امام رضا بخواند، خودش امام رضا را کشته؟ ولی وجدانش را که نتوانسته بکشد، وجدان همراه اوست، آن وجدان پدر او را در می‌آورد، هر ساعتی دارد او را به قتل می‌رساند، هر لحظه‌ای دارد این وجدانی که خدا در نفس انسان قرار داده آن فطرت، فطرت مُعَبَّای در نفس، آن فطرت ذخیره‌ای که، به عنوان ذخیره الهی آن را قرار داده، خدا گفته به جای اینکه من بیایم من به تو بگویم که راست بگو، من آن کلام خودم را در دلت نهادینه کردم، حک کردم، ممزوج کردم، ترکیب کردم این صداقت را، به جای اینکه من بیایم و به تو بگویم ای بشر دوپا، دروغ نگو به مردم هان، به جای آن آمدم قبح این دروغ را در نفس تو و در ذهن تو، حک کردم، بسیار خوب، پس من حضور دارم، منِ خدای متعال با این صفات جلالیه و جمالیه خود در نفس تو به عنوان فطرت حضور دارم. پس هر کسی خدا در او حضور دارد. چرا معاویه گریه می‌کرد؟ چرا وقتی کلام امیرالمؤمنین علیه‌السّلام بعد از شهادت پیش معاویه زده میشد اشک‌اش می‌آمد؟

چون فطرت دارد! حقّه بازیهای خودش را در نظر می‌گیرد، آن صفا و صدق و حریت و آزادی و لوطی منشی علی علیه‌السّلام را دارد نظر می‌گیرد، با همدیگر مقایسه می‌کند، وجدان‌اش آتشش می‌زند، وجدان آتشش می‌زند! او را راحت نمی‌گذارد. چرا مأمون وقتی که اسم امام رضا علیه‌السّلام را می‌آمد اشک از چشمانش می‌آمد؟ به خاطر اینکه پدرسوختگیهای خودش را دارد در نظر می‌گیرد، به خاطر اینکه آن کلک و حقّه بازی و کشتن امام علیه‌السّلام را دارد در نظر می‌گیرد، به خاطر این که خون بیگناه را بر زمین ریخت، دارد در نظر می‌گیرد، این را می‌آید در نظر میگرد، آن وقت با این صفای امام رضا علیه‌السّلام با این محبّت امام رضا علیه‌السام با این عشق امام رضا علیه‌السّلام با این مراتب امام رضا علیه‌السّلام با این خلوص امام رضا علیه‌السّلام داغون می‌شود، نمی‌تواند تحمّل کند، نمی‌تواند این موقعیت را در کنار هم قرار بدهد. خوب درست شد.