مرتب سازی:
سیروسلوک یعنی تطبیق برنامۀ زندگی براساس دستورات اولیاء الهی
13این جهتی که در انسان هست که عرض شد که جهت ناامیدی در انسان این یک حقیقتی است که در انسان وجود دارد در قبالش یک امید است، امید به آن مسائلی که انسان میتواند به آن مسائل برسد امید به توقعاتی که آن توقعات نیست موجود بالفعل نیست ولی انسان میتواند به آنها برسد این دو جنبه در انسان وجود دارد امام علیهالسّلام میفرمایند که این دو جنبه در من هست یکی جنبه یأس و ناامیدی است من واقعا دارای یأس و ناامیدی هستم واقعا دارای این مسأله هستم واللَه العظیم من قسم میخورم که امام سجاد علیهالسّلام که وقتی این عبارت را عرض میکرد به پروردگار فاذا رأیت مولای ذنوبی فزعت و اذا رأیت کرمک طمعت این دو جنبه یأس و جنبه طمع و امید و اللَه در امام سجاد علیهالسّلام وجود داشت وجود داشت وجود داشت خوب گفتیم که رفقا راجع به این مسئله فکر کنند که چطور میشود انسان یک شخصی مثل امام علیهالسّلام که به مرتبه عصمت مطلقه و طهارت مطلقه رسیده دو جنبه متضاد و متقابل ١٨٠ درجه نه منفرجه تازه در او وجود داشته باشد یکی جنبه یأس تمام که آن یأس تمام باعث فزع بشود فزع یعنی یک التهاب و رعشه و نگرانی و هراسی که انسان را به تقلب احوال وا دارد این جنبه یعنی البته انعکاس خارجی آن به این نحو است که البته جنبه فزع این یک عمل خارجی است که این میتواند علل مختلفه داشته باشد یا ترسی که برای انسان یک مرتبه حاصل میشود شما فرض کنید که در خیابان حرکت میکنید یک دفعه از کوچه یک حیوان درنده فرض کنید که گرگی میآید این چه حالی پیش میآید این حالت فزع است یعنی حالتی که شما در آن حالت دیگر امید به رهایی و خلاص ندارید وقتی که انسان امید داشته باشد فزع پیدا نمیشود فرض کنید که در خیابان در زمستان است گاهی اتفاق افتاده از این حیوانات گرگ و وحشی میآیند در اطراف شهر و اینها میآیند فرض کنید که در ماشین هستید میبیند که حیوانی میرود حالت تغییری برایتان پیدا میشود ولی این طور فزع پیدا نمیکنید چرا چون میبینید که در ماشین هستید ماشین ایمن است و درهایش بسته است و دارد حرکت میکند و حتی شما با این وسیله ای که دارید بر او غلبه میکنید میگویید میتوانم بروم او را از بین ببرم یعنی زیر بگیرم این حالت برای شما پیدا نمی شود فزع در حالتی است که شما تنها هستید و وسیله دفاعی هم ندارید یک مرتبه دارید پیاده روی میکنید و در حال سماء و فضا فکر میکنید یک مرتبه از پشت یک سنگ یک حیوان یا یک گرگ درنده ای آمد بیرون و مقابل شما ایستاد و هل من مبارز طلبید آن وقت چه میکنید آن جاست که حالت فزع پیدا میشود در وقتی که امید انسان به خلاصی و رهایی آن امید نامید است ولی اگر در همان موقع تفنگ داشته باشید وسیله دفاعی داشته باشید فزع پیدا نمیشود ترس و خوف پیدا میشود ولی فزع که از دست بدهید کنترل خودتان را و قوام خودتان را از دست بدهید پیدا نمی شود این جا فزع است.