بررسی حیثیت واقعی اشیاء و کیفیت شهادت آنها

در دعای قنوت می‌خوانیم اللَهم ارنا الاشیاء کماهی، خدایا اشیاء را واقعیات را آنطور که هست به ما نشان بده، آنطور که هست نه اینکه اگر یک قضیه قضیه کاذب است ما کذبش را بفهمیم، اللَهم اجعل فی قلبی نور و .... و فی جمیع جوارحی نورا، بعد از این مسئله عرضه می‌دارد اللَهم ارنا الاشیاء کماهی، خدایا در چشم من نور قرار بده یعنی چه؟ یعنی همین چشم؟ این که نور دارد، در گوش من نور قرار بده، نور در گوش که معنا ندارد، در گوش دیگر برای چه؟ و فی سمعی نور و فی لسانی نورا در لسان من نور قرار بده، یعنی چه؟ یعنی لسان من فقط دم از توحید بزند فقط توحید را بگوید و هیچ گونه شائبه‌ای از کثرت در آن نباشد و هیچ لحظه‌ای به غیر وحدت نگردد و به غیر از وحدت تکلم نکند و آلوده به الفاظ و عبارات عالم کثرت نباشد سخنش سخن صدق باشد کلامش کلام صدق باشد و مطابق با حق و مطابق با همان حقیقت ربطیه توحید باشد، چشم که می‌بیند فقط او را ببیند.

چشم که نگاه می‌کند او را ببیند.

در اینجا امام علیه السلام به خداوند عرضه می‌دارد که آن حقیقت توحید را در تمام شراشر وجود من ساری و جاری بگردان خدایا چشم من فقط تو را ببیند و غیر تو را نگاه نکند، گوش من فقط صدای تو را بشنود و آنچه را که می‌شنود آن تجلیات مقام تکلم توست و قلب من آنچه را که احساس می‌کند همان احساس حقایق ربطیه توست کثرت را احساس نکند تعلقات خلاف را احساس نکند موانع دنیا نیاید جلوی آن قلب را بگیرد، تعلقات نیاید و حقایق را از من بگیرد و یا کم رنگ کند. قلب من در آن صلابت و استقامت و ثبات و استمرار مجرای حق، همیشه محکم و متقن باقی بماند، شبهه‌ای او را متزلزل نکند اغوایی او را منحرف نکند تشویقی او را متزلزل نکند ترغیبی او را متردد نکند وفی قلبی نورا آن نور قلب وقتی که وجود دارد دیگر این اشیاء خارجی نمی‌توانند تأثیر کنند هزار تشویق بیاورند و بگویند اگر این را قبول کنید اسمتان را در روزنامه‌ها می‌نویسند اگر این را قبول کنید فلان امتیاز را به شما می‌دهند اگر این را قبول کنید فلان قدر حقوق مستمری به شما می‌دهند اگر این را قبول کنید فلان تشویق برای شما می‌آید، ابدا، هری می‌خندند به همه این حرفها، همه را پوچ پوچ می‌داند و فرسنگها فرار می‌کند از این لاطا الات و امور مهوع و تهوع آور، تهوع آور عبارت جالبی است.