اهمیت استقامت مومن در مسیر حق

صورت نازله حقیقت مجرّده، همین فعلی است که در خارج تحقّق پیدا می‌کند، کسی از نیتی که شما دارید اطّلاع ندارد، چگونه آن نیت را افراد دیگر مطلّع می‌شوند؟ وقتی که آن نیت به صورت مادّی ظهور خارجی پیدا می‌کند. همین‌که از شخصی بدتان می‌آید به محض برخورد با او اخم می‌کنید و معلوم می‌شود شما از دیدن آن شخص کراهت دارید یا اینکه وقتی از دیدن یک نفر خرسند و خوشبخت و خوشحال می‌شوید و چهره شما خندان می‌شود و متبسّم می‌شوید و خود این تبسّم حکایت می‌کند که شما از دیدن او احساس مسرّت می‌کنید. یا این‌که وقتی از مطلبی متعجّب می‌شوید، حالت تعجّب و تفکر به خود می‌گیرید، خواه ناخواه شخص متوجّه می‌شود از این مطلبی که مطرح شده، شما دچار تعجّب شده‌اید. این اختلاف صوری که در صورت انسان بروز پیدا می‌کند، این اختلاف از کجا آمده است؟ و منشأ آن کجاست؟ ریشه این اختلاف کجاست؟ ریشه در همان نیت و اراده و حقیقت نفسیه است که عبارت است از تصوّرات و تصدیقات و قضایایی که در نفس انسان است و آن حقایق نفسیه، بروز و ظهور خارجی‌شان به این شکل است. می‌شود آن‌ها بروز خارجی پیدا نکنند، شما اگر از دست شخصی ناراحت شدید، وقتی به او رسیدید بخندید، آن شخص گمان می‌کند خیلی هم از او خوشتان آمده است یا اینکه فرض کنید برای تأدیب یک نفر، با این‌که خیلی مورد محبّت شما است اخم کنید، این اخم حکایت از قهر نمی‌کند، بلکه این اخم عین جمال است که به این صورت در قالب جلال تجلّی کرده است:

این شکستن ظرف از هزار بار شیر دادن و اظهار محبّت کردن برای مجنون بهتر است و حلاوت بیشتری دارد و اسرار و مسائلی در آن هست که آن مسائل را فقط مجنون می‌فهمد.