حیثیت ربطیه موجودات عالم

امام سجاد علیه السلام می‌فرماید قلب باید حضورش محفوظ باشد اطمینان داشته باشد ارتکاز داشته باشد مطمئن باشد که در این عملی که دارد انجام می‌دهد خدا حضور دارد نفس حضور ندارد شیطان حضور ندارد خدا را باورانه به عبادت برخیزد و این قلب با تعلقات دنیا، با در گرو این و آن بستنها، با نگاه به این و آن کردنها، با اشتغال به اموری که آن امور در نفس انسان به جای تقریب، تبعید است. انسان خیال می‌کند دارد کاری انجام می‌دهد قدمی‌بر می‌دارد، نمی‌داند که این عملش همچون حمار عصاری او را صبح تا شب بر محور آسیا می‌گرداند و هیچ نتیجه‌ای نمی‌گیردالاّ دلخوشی که ما امروز یک کاری انجام دادیم الحمدلله امروز یک کاری انجام دادیم. این تعلقات می‌آید و قلب را از حرکت می‌اندازد و توان او را می‌گیرد و جان او را می‌گیرد جانش را می‌گیرد خب حالا تتمۀ مسئله انشاءاللَه برای بعد.

اعمالی که ما انجام می‌دهیم این اعمال به چه کیفیت است؟ بالاخره امام علیه السلام می‌فرماید ما خدا را با زبان اخرس و الکن داریم ندا می‌کنیم باید بیاییم تکلیف را بفهمیم این آخر چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟ چطور زبان در عین این که خدا را می‌خواند ولی به واسطۀ گناه لال است؟ جمع بین این دو مطلب به چه نحو است؟ اگر خدا را واقعا می‌خواند پس چرا لال است؟ چرا نمی‌تواند بیان کند؟ چرا نمی‌تواند از مافی الضمیر خبر بدهد؟ و اگر قلب دارد خدا را می‌خواند چطور می‌شود در حالی که دارد می‌خواند پابرجا نیست؟ این چه مصیبتی است که ممکن است برای انسان پیش بیاید؟ این چه دردی است که برای انسان.....؟ عرض شد امام سجاد اینها را دارد برای ما می‌فرماید این مطالب را حضرت دارد برای ما می‌فرماید حضرت دارد این مطالب را برای ما بیان می‌کند ما نباید نظرمان نسبت به این مطالب فقط یک نظر گذرا باشد که بالاخره خب شبهای ماه رمضانی است و دعای ابوحمزه می‌خوانیم دیگر، ماه رمضان ما هم به این گذشت دیگر، نه! برویم در آن.... ـ دیشب خدمت رفقا عرض کردم آن حکایتی را که نقل کردم گفتم خدمت رفقا بروند صحبت مرحوم آقا را ببینند و به رمز مطلب پی ببرند خب در این صورت می‌توانیم بگوییم که این مسائل مفید واقع می‌شود ـ این عبارات امام سجاد علیه السلام اینها عباراتی است برای ما و برای وضعیت ما و برای کسی که دردی دارد و به دنبال درمان می‌گردد و الاّ نه! کسی که درد ندارد اینها به دردش نمی‌خورد. چرا؟ چرا اصلا بیاید دعای ابوحمزه بخواند؟ نمازش را می‌خواند روزه‌اش را می‌گیرد بعد هم می‌رود فوتبال تماشا می‌کند دیگر، چه دردی دارد؟ برای چه؟ تا دو و سه تا کی؟ نمی‌دانم تا کی این برنامه‌ها هست من که خبر ندارم. می‌رود تماشا می‌کند هم نمازش را خوانده هم روزه‌اش را گرفته، مفطرات هم که انجام نمی‌دهد خب روزۀ او درست است، درد نیست به همین مقدار کفایت است، به همین مقدار.