جایگاه معرفت و محبت در وصول انسان به مقصود

امام سجاد علیه السلام می‌فرماید که معرفت من، دیشب عرض شد که منظور از معرفتی که امام علیه السلام می‌فرماید آن معرفتی است که اختصاص به حضرات معصومین و اولیاء خاص الهی دارد اما آن مراحل پایین آن معرفت خب آن مربوط به ما است. ماهیچ وقت نمی‌توانیم و نخواهیم ادعا کرد که آن معرفت امام سجاد در ما پیدا بشود. ولی همان طوری که عرض شد از دو جهت، یکی این که می‌دانیم کلامی‌را که امام سجاد بگوید آن کلام تمام است مسئله تمام است پس یک چیزی هست. دوم، این مقدار معرفتی که در خودمان حتی احساس می‌کنیم باز هم کفایت می‌کند. اگر خومان را گول نزنیم با دنیا و مسائل و اهواء دنیه، اشتغال و انصراف برای خود به وجود نیاوریم و با مسائل صارفه و دست وپاگیر خود را مشغول نکنیم، همین مقدار معرفتی که داریم کفایت می‌کند. به حرف این و آن گوش ندهیم به نق نق های دیگران و وسوسه های خناسانِ انس و شیاطین توجه نکنیم و به مسائل دنیایی توجه نکنیم، این چه می‌شود؟ برای انسان....

مدتی قبل بود یک شخص، بنده خدایی، از ما خواسته بود صحبت ها و مذاکره و مسائل امور، من می‌دانستم که این مطالب بالاخره اهلی را می‌طلبد هر کسی خب نمی‌تواند تحمل اینها را بکند تفره می‌رفتم تفره می‌رفتم تا این که بر اثر اصرار بعضی و همان تمایل او پذیرفتیم و یک چند جلسه ای هم صبحت و چیزی. خب تغییراتی پیدا شد و مسائل و حالات و تمایلاتش فلان. یک مدتی از این قضیه گذشت این بنده خدا رفت جایی، چند نفر از این ارحام دورش را گرفتند که این کارها کارهای درویشی و صوفی گری و انعزال و جدایی و....! تو فکر زن و بچه‌ات را کردی و اینها؟ حالا وضعش هم بد نیست بنده خدا، تو فکر زن و بچه ات را کردی و...؟ اینها دنیا می‌خواهند و اینها باید آیندۀشان تأمین بشود و این وضعی که تو در پیش گرفتی خودت را از بین می‌بری و فلان کس این طور بود و فلان آقا راجع به اینها اینها را گفته، فلان چیز...! آقا شبهه شبهه شبهه یکدفعه دیدیم همه آن چه را که گفتیم بنده خدا پنبه کرده و به باد داده! گفتم بابا ما که از اول گفتیم! از اول گفتیم. گفتیم که این مطالب یک ظرفیت خاصی را می‌طلبد استعداد خاصی را می‌طلبد. میزان تحمل و تقبل افراد مختلف است، مختلف است. [به] بعضی‌ها می‌گویند نماز بخوان می‌گوید خیلی خب تا دو رکعت می‌خوانم همین که بگویند چهار رکعت بخوان دیگر نمی‌خواند، از اول نمی‌خوانم! هیچی نه آقا .. به بعضی‌ها می‌گویند چهار رکعت بخوان می‌خواند اگر بگویند ده رکعت بخوان می‌گوید آقا آن چهار رکعتش را هم نمی‌خوانم! بسیار خب! هر کسی یک جور است هر کسی یک میزان دارد یک مقدار از تحمل و معرفت و شناخت دارد باید بر طبق همان....