مرتب سازی:
اختلاف مراتب شیعیان بر حسب مراتب معرفت آنها
2أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم
بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحیم
و صلَّی اللَه عَلَی سیّدنا و نبیّنا أبیالقاسم مُحَمّدٍ
و علی آله الطّیبین الطّاهرین و اللعنة عَلَی أعدائِهِم أجمَعینَ
معرفتی یا مولای دلیلی علیک و حبی لک شفیعی الیک و انا واثق من دلیلی بدلالتک و ساکن من شفیعی الی شفاعتک.
امام علیه السلام میفرمایند شناخت من ای مولا و آقای من نسبت به تو، دلیل و راهنمای من است بر تو. راجع به این فقره دیشب عرض کردم که دیگر راجع به آن بحث را ادامه ندهیم ولی امروز با خودم فکر میکردم دیدم شاید بعضی از نکات هنوز مانده باشد دریغم آمد که باز نسبت بهاین فقره تتمهای که به نظرم رسیده و علتش هم این بود که من دیدم در یک مجلسی [که] مرحوم آقا [و] مرحوم آقای حداد بودند [و] راجع به همین قضیه صحبت شد، یک نکاتی از آن مجلس در ذهنم باقی مانده دیگر دریغم آمد که آنها را خدمت رفقا عرض نکنم لذا اگر خلفی شده انشاءاللَه خلف موجه باشد. آن نکاتی که به نظر رسید آنها را راجع به این مسئله عرض میکنیم و در همین مجلس میرویم به فقرۀ بعد که عالم عجیبی است و بیرون آمدن از آن، خیلی مرد میخواهد و حبی لک شفیعی الیک، چه قدر امام سجاد علیه السلام دراین مطلب مسئله را به اتمام رساندند.
اگر نظر رفقا باشد در شبهای گذشته راجع به شناخت صبحت شد و عرض شد که هر شناختی دلیل بر حقیقت نیست شناخت به معنای رسیدن به حاقّ واقعِ معروف و شناخته شده، آن دلیل است و او انسان را به آن معروف و آن چه که در صدد وصول به او است راهنمایی میکند و به او میرساند. کسی که میخواهد به یک فرد عالمِ به ریاضی شناخت پیدا کند نمیتواند علم فقه و اصول بخواند و بهاین کیفیت نسبت به او عرفان داشته باشد، باید برود ریاضی بخواند. نمیتواند شیمیبخواند و ازاین جهت بتواند نسبت به معلومات او اطلاع حاصل کند. ریاضی فنی است و علمی است و آگاه و عالمِ به آن، اقتضا میکند که در این فن استاد باشد خبیر باشد. حالا اگر انسان نسبت به مسائل ریاضی جاهل بود فقط اطلاعات و معلوماتش در حدّ همین ضرب و تقسیمهای عادی بود اگر صد سال هم با این عالم و دانشمند ریاضی بنشیند نمیتواند نسبت به ما فی الضمیر او کمترین اطلاعی به دست بیاورد، شناخت ندارد. معلوماتی که دارد ممکن است فرض کنید که در خیلی از فنون استاد باشد، در آن مسائلی که ارتباطی به ریاضی ندارد. ممکن است در فقه خیلی کارکرده و پخته باشد. ممکن است در تفسیر خیلی زحمت کشیده باشد ممکن است در تاریخ یک مورخ بسیار عمیق و متضلّعی باشد، ولیاین شخص صد سال پیش یک عالم ریاضی بنشیند نمیتواند نسبت به معلومات او اطلاع حاصل کند، نمیتواند.