معرفت نسبت به راه خدا، لازمه حرکت به سمت خداوند

گفتند این آقا بیست سال است که همین است، آنوقت همین، الآن هم تمام شد قضیّه، خب دست نمی‌گیرد خب بلند شو دنبال قضیّه را بیا دیگر، خب حالا آقا سیّد محمّد حسین را دیدی، خب دنبالش را بگیر دیگر، ان شاء اللَه دعا بفرمائید خدا به ما هم توفیق بدهد، دعا بفرمائید. خب حالا دعا می‌کنیم. معرفت این افراد نسبت به راه و مسیر و سعادت و خدا همینقدر است، همینقدر است، که روزی را به شب بیاورند و یک چیزی هم بگویند و یک مجلسی بروند و برای خالی نبودن عریضه یک روضه‌ای بخوانند و یک دو کلام از این و آن و یک شعر و یک ذکر و یک جوشن و دو خط شعر و یک ذکر مصیبت و یک دعا و یک چند کلمه از بزرگان و دو تا حکایت از گذشتگان و مجلس را گرم کنند و بعد هم که خب سفره بیندازند و پلو و چلو و خورشت و بعد هم شکمها را تا اینجا سیر کنند و برگردند منزل و به بقیۀ مستحبّات بپردازند. این نهایت معرفت مردم است. از این خدا و پیغمبر و عوالم ربوبی و درجات کمال و مراتب اسماء و عالم فنا و عالم بقا و وصول و وصل و تجرّد و اینها، فقط همین خوش بودن و لقلقۀ لسان و صحبت و اینها. همین قدر است. بیش از این مقدار نیست.

شناخت نسبت به مبداء بنحوی که در جان آنها قرار بگیرد و آنها را از ضمیر و سویدا حرکت بدهد و کبد آنها را بسوزاند و به حرقت آورد و جان آنها را به اضطراب اندازد و آرامش و سکون را از آنها بگیرد، کجا این حرفها هست؟ کجا این مطالب؟ آن امیرالمؤمنین علیه السّلام که می‌فرماید: در دعای کمیل در شبهای جمعه و در خیلی از شبها و مواقع می‌خوانیم که: هَبنی أصْبِرُ عَلی حَرِّ نارِکَ، فَکَیْفَ أصْبِرُ عَنِ التطَِّرِ إلی کَرامَتِکَ. گیرم خدایا که بر آتش دوزخ تو تحمّل آوردم و صبر کردم. چگونه می‌توانم فراق و دوری از کرامت تو را تحمّل کنم؟ این امیرالمؤمنین چه معرفتی داشته است؟ این چه شناختی است که آتش دوزخ را به هیچ می‌گیرد در قبال آن سوزش و رنجش و تعب و اضطراب و سوز و گدازی که بر فراق محبوب نصیبش می‌شود خب این چه حکایتی است؟ این معرفت امیرالمؤمنین با آن کسی که یکدفعه در طول عمرش دعای کمیل هم نخوانده و ادعای هزار تا مطلب را دارد یکی است؟ یکی است؟