لزوم معرفت به تکالیف و عمل بر اساس آن

أعوذُ بِالله مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم

بِسمِ الله الرَّحمَنِ الرّحیم

و صلَّی اللهُ عَلَی سیّدنا و نبیّنا أبی‌القاسم محمدٍ

و علی آله الطّیبین الطّاهرین و اللعنة عَلَی أعدائِهِم أجمَعینَ إلی یومِ الدین

مَعرِفَتی یا مَولای دَلیلی عَلَیکَ وَ حُبّی لَکَ شَفیعی إلَیک وَ أنا واثِقٌ مِنْ دَلیلی بِدَلالَتِکَ وَ ساکِنٌ مِنْ شَفیعِی إلی شَفاعَتِکَ¹

شناخت من، ای مولای من، دلیل من به سوی توست، بر توست و حُبّ من به تو شفیع من به‌سوی توست.

تأثیر معرفت بر انسان

در شب گذشته خدمت رفقا عرض شد که معرفت برای انسان التزام می‌آورد. کسی که معرفت دارد نمی‌تواند خود را از التزام بیرون بیاورد. این جمع بین متنافیین است. تا وقتی انسان شناخت نداشته باشد یک تکلیف دارد و اگر شناخت داشت تکلیف او فرق می‌کند. بعضی‌ها می‌گویند :خُب ما از اول شناخت پیدا نمی‌کنیم تا کارمان مشکل نشود! مگر این‌طور نیست [که معرفت التزام می‌آورد]، خُب از اول به دنبال مطلب نمی‌رویم، از اول به دنبال فهم نمی‌رویم [تا التزامی هم نباشد.] دیده‌اید مردم می‌گویند: آقا برای چه مسئله را می‌پرسی؟! تا نمی‌دانی کسی با تو کاری ندارد، وقتی می‌پرسی کار تو مشکل می‌شود! مردم [اینطور] می‌گویند دیگر. تا حکم را نمی‌دانی کسی با تو کاری ندارد، وقتی که بدانی مطلب مشکل می‌شود، باید دیگر به آن عمل کنی! ولی مسئله، این‌طور نیست! آن در جای خودش و این در جای خودش.

تسامح شارع مقدس در برخی از موضوعات

در شناخت موضوعات و ترتّب احکام بر موضوعات، در مواردی انسان احساس می‌کند که شارع مقدس سهل و آسان گرفته است. خیلی متّه به خشخاش نگذاشته است. [مثلا] اگر به این حکم پی بردی باید این کار را انجام بدهی، اگر به این موضوع پی بردی باید این کار را انجام بدهی؛ اگر متوجّه شدی اینجا نجس است باید آب بکشی؛ اما شارع نگفته است برو بگرد ببین این نجس است یا طاهر است؟ این حرف را نزده است. اگر احساس کردی که اینجا شبهه‌ناک است باید امساک کنی! اما شارع نگفته است منزل هر کسی می‌روی از او بپرسی: آقا خُمس خودت را می‌دهی یا نمی‌دهی؟! آقا اموالی که به دست می‌آوری رَبَوی هست یا نه؟! آقا این پولی که امروز به دست آوردی جیب مردم را زدی یا اینکه از مال حلال به دست آوردی؟! نه! این را از ما نخواسته‌اند. این را از ما نخواسته‌اند.