اهمیت مساله رفیق در مسیر سیر و سلوک
17اما اگر بیاییم به خودمان یک خورده نگاه بکنیم میبینیم نَه، این اشکال به خود ما هم وارد است. حالا که اینطور است رفیقانه بیاییم حداقل نصف کنیم قضیّه را، نگوییم کفّۀ ترازو همهاش به سمت ما بر میگردد از نظر عیبها، حالا محاسن که الحمد لله همۀ ما سر تا پا محاسنیم. نه آقا جان! مرحوم آقا میفرمودند: یکی از دوستانشان ـ حالا اسم نبردند من هم نمیبرم حالا من ظنم به یکی هست ـ این تصوّر کرد دیگر هیچ عیبی ندارد هیچ نقصی ندارد، هیچ. دیگر کارش تمام است. خُب گاهی اوقات برای انسان واقعاً این قضیّه پیدا میشود، یعنی نفس، خودش را متکامل احساس میکند. وضعیّت خودش را، حال خودش را، وقتی که بسنجد، خودش را در یک مرتبۀ متکاملی میفهمد. حالا اگر یک بروزات و ظهوراتی هم داشته باشد که دیگر چه بهتر، دیگر چه بهتر، یک وقت یک جا بودیم یکی از افراد، که خُب خیلی اهل تهجّد و فلان و حالات و مسائل و خیلی و به حَسَب ظاهر خُب ما هم با ایشان ارتباط داریم برخورد داریم. برخورد داشتیم و اینها. گاه گاهی هم یک مطالبی به ایشان عرض میکردیم، به ذهن ناقص خودمان مطلبی میرسید میگفتیم. بعد در یک جایی بودیم ایشان میخواست از یک شخصی تعریف کند، ولی تعریفی که، من خوشم نیامد، خلاصه نتوانستم این را چیز کنم.
چند نفر بودند در یک جا رفته بودند برای حجّ مشرف شده بودند در همان هم اطاقشان یک طلبۀ سیّدی هم بود، اینها چهار، پنج نفر بودند در یک اطاق. ایشان رو کرد به ـ البته خودش هم اهل تهجّد استها، رو کرد به ما و گفت در جایی که آن طلبهایی که شما ایشان را دیدید شب تا صبح میخوابید و ما قبل از طلوع آفتاب ایشان را بلند میکردیم برای نماز، این آقا از دو ساعت به اذان صبح همینطور به تهجّد و ذکر و ورد و ابتهال تا اذان صبح مشغول بود، ایشان، خب آقا جان! چرا شما از یک همچنین فردی تنقید کردید؟ اولاً حالا آن شخصی که آمده است تا آن موقع خوابیده بوده، این گناه که نکرده است. مگر نماز شب واجب است؟ خُب نخواسته نماز شب بخواند. بله، خواندن نماز شب بسیار، بسیار مؤکد است. امام حسن عسگری علیه السّلام میفرمایند: لَیسَ مِنّا مَن تَرَکَ صَلوۀَ الیل1. کسی که نماز شب را ترک کند از ما نیست. بیداری قبل از طلوع [آفتاب] اینطور است، در بیداری بین الطلوعین اینقدر تأکید است ولی صُحبت در این است حالا این بیچاره این مستحبات را انجام نداده است. خُب چرا انسان باید به این نحو بیاید و اینطور بخواهد از یک نفر تعریف کند که این تعریف به خودش هم بر میگردد، یعنی ما هم با این میخواندیم دیگر. این آقا بلند میشد از دو ساعت، یعنی ما میدیدیم دیگر، یعنی ما هم بله! این چه فایدهایی دارد؟ این چه فایدهایی دارد؟ تعریفی که انسان.....
- المقنع (للصدوق)، ص ١٣١: قال [ابو عبدالله] علیه السلام: لیس منا من لم یُصَلِّ صلاة اللیل.

