ترجمه و بیان رسالۀ حقوق امام سجاد علیه‌السلام

حق طلبکار

و أمّا حقُّ غَریمِکَ الّذی یُطالِبُکَ فإن کُنتَ مُوسِرًا أعطَیتَه، و إن کُنتَ مُعسِرًا أرضَیتَه بِحُسنِ القَولِ و رَدَدتَه عَن نَفسِکَ رَدًّا لطیفًا.

«حقّ طلبکارت (آن کسی که از تو مطالبه می‌کند و دَین خود را می‌خواهد) این است که اگر می‌توانی بپردازی باید دَین او را بدهی، و اگر نمی‌توانی، مُعسِری [و] در عسر و حرج زندگی می‌کنی و قادر بر ادای دَین خود نیستی، آن غریم و طلبکار خود را به حُسن قول راضی کن و طلب او را از خود بگردان به گردانیدنِ لطیفی که از تو نرنجد و صبر کند تا هنگامی که تو بتوانی طلب او را اداء کنی.»

حق رفیق

و حقُّ الخَلیطِ أن لا تَغُرَّهُ و لا تَغُشَّهُ و لا تَخدَعَه و تَتَّقِیَ اللهَ تَبارَکَ و تَعالیٰ فی أمرِه.

«و امّا امر رفقا و دوستان و افرادی که با تو مخالطه و معاشرت دارند، این است که آنها را گول نزنی، مغرور نکنی، با آنها غِشّ نکنی، مکر و حیله نکنی و از خدای علیّ أعلیٰ در امر آنها بپرهیزی.»

حق مدّعی

و أمّا حقُّ الخَصمِ المُدّعِی عَلَیک فإن کانَ ما یَدَّعِی عَلَیکَ حقًّا کُنتَ شاهِدَه علیٰ نَفسِک و لا تَظلِمُه و أوفَیتَه حقَّه، و إن کانَ ما یَدَّعِی عَلَیکَ باطلًا رَفَقتَ بِه و لا تَأتِ فی أمرِه غَیرَ الرِّفقِ و لا تُسخِطُ رَبَّکَ فی أمرِه. و لا قُوّةَ إلّا بِاللَه.

«و امّا حق آن کسی که ادّعایی بر تو دارد (در خصومت و دعوایی که نزد حاکم شرعی می‌روید، ادّعایی برعلیه تو دارد و حقّی از تو طلب می‌کند) [این است که] اگر آنچه را که از تو ادّعا می‌کند، حقّ است، بنابراین خودت شاهد بر نفس خودت هستی (چون خودت فیما بَینک و بَین الله می‌دانی که آن ادّعایی که بر تو دارد، حقّ است) پس بنابراین در این موضوع، خودت گواه بر خودت هستی، و مبادا به او ظلم کنی، حق او را وفا کن! و اگر آنچه ادّعا می‌کند بر تو، باطل است، جملات زشت و زننده‌ای از تو سر نزند، با او به رِفق رفتار کن و غیر از رفق با او رفتار مکن، و خدای خود را از خود مرنجان در آن امری که راجع به او است. و لا قُوّةَ إلّا باللَه.»