عالم امر و خلق وحیثیت امری و خلقی اعمال

أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم‌

بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحیم‌

وصلَّى اللَه عَلَى سیدنا و نبینا أبى‌القاسم مُحَمّدٍ

وعلى آله الطّیبین الطّاهرین و اللعنة عَلَى أعدائِهِم أجمَعینَ‌

وَ الحمدلله الذى تحبّب الىَّ و هو غنى عنّى و الحمدلله الذى یحلم عنى حتى کأنّى لاذنب لى.

ستایش مختصّ خدایی است که در مقابل گناهانم و زلّات و لغزش‌هایم حلیم و بردبار است. آن چنان حلیم و بردبار که تو گویی گناهی انجام ندادم و معصیتی از من سر نزده.

هر عملی را که ما انجام می‌دهیم این عمل یک جنبه‌ی ظاهر دارد و یک جنبه‌ی باطن دارد. جنبه‌ی ظاهر جنبه‌ی خلقی آن عمل است. جنبه‌ی باطن جنبه‌ی امری و سرّی و ربطی و تعلقی آن عمل است.

خدای متعال در آیه‌ی شریفه می‌فرماید:

¹ خلق و امر اختصاص به او دارد به عبارت دیگر در آیه‌ی دیگر می‌فرماید هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ‌²» و باز در آیه‌ی دیگر می‌فرماید:» يعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ‌³» اینها همه‌اش تقریباً به معنای واحد است. یک معنا دارد.

اما اینکه می‌فرماید أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ⁴ خلق منظور جنبه‌ی ظاهری پدیده‌ها و حوادثی است که در عالم اتفاق می‌افتد. آن صورت ظاهری، صورت خَلقی است.

سیدالشهداء علیه‌السلام وقتی که حضرت علی اکبر علیه‌السلام، ایشان روانه میدان شد دست‌ها را [بلند کرد] و عرض کرد پروردگارا اللَهم الشهد عَلى هؤلاءِ القَومِ فَقَد بَرَزَالَیهِم غُلامٌ اشبَهُ الناسَ خَلقاً و خُلقاً و مَنطقاً بِرسولِک.⁵؟ خدایا بر این مردم گواه باش، شخصی به طرف آنها می‌آید که هم از نظر ظاهر و هم از نظر باطن «صفات باطن» و هم از نظر تکلّم، حضرت علی اکبر مثل پیغمبر اصلا صحبت می‌کرد. تُنِ بیانش و کیفیت تکلمش مثل رسول خدا بود. از سه جهت مانند رسول تو است.

خلقا یعنی از حیث رفتار و دارد که اذ اشتفنی الی رسولک نظرنا الیه. امام حسین، سیدالشهدا می‌فرماید⁶ وقتی که میل و هوای دیدن پیغمبر برای ما پیدا می‌شد ما به این جوان نگاه می‌کردیم. یعنی از نظر رفتار، حرکت کردن و از نظر کارها دیدید بعضی‌ها خب خیلی عجیب شباهت با پدرشان دارند. در کارهاشون در حرکت‌هاشون یا شباهت به جدّشون دارند. یا شباهت به یکی از فامیل‌هاشون دارند. وقتی نشان می‌دهیم می‌گوییم آقا این را می‌بینی اصلا سیب دو نصف اون هست اصلا طرز صحبت کردنش، طرز موضع گیریش، برخوردش با قضایا، حالاتی که در او تغییر پیدا می‌کند. عجله‌ی او نسبت به کارها، بطء او نسبت به کارها و خلاصه کیفیت کردارش کانّه آینه‌ی اوست و نشان دهنده [ی اوست ]