سریع الاجابة بودن خدا و بطى‏ءالاجابة بودن ما

أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم‌

بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحیم‌

وصلَّى اللَه عَلَى سیدنا و نبینا أبى‌القاسم مُحَمّدٍ

وعلى آله الطّیبین الطّاهرین و اللعنة عَلَى أعدائِهِم أجمَعینَ‌

«الحمدُللهِ الَّذى ادعوهُ فَیجیبُنى وَ ان کنتُ بَطیئاً حینَ یدعُونى»

حمد برای پروردگاری است که هرگاه او را بخوانم او فوراً اجابت می‌کند مرا، ادعُوهُ فَیجیبُنى، دلالت بر استمرار می‌کند مضارعی است که دالّ بر استمرار است یعنی حال خداوند این‌طور است. خصوصیت خداوند این‌طور است مقتضای حال او این‌طور است که هرگاه او را بخوانیم، او اجابت می‌کند چون ادعوهُ در این‌جا استقبال نیست معنایش این نیستش که‌ الحَمدُ للهِ الَّذى ادعُوهُ‌ من او را می‌خوانم کی؟ بعد، یک سال دیگر دو سال دیگر، این‌طور نیست.

می‌گویند بعد از مادّه قالَ انَّ می‌آید یکی یک قال ای را پیدا کرده بود سه صفحه‌ی بعدش را انَّ خواند، گفتند: چرا انَّ می‌خوانی؟ گفت می‌گویند بعد از مادّه قال انَّ است. تازه این هرچه بیشتر برود بهتر است دیگر! بعدیت بیشتر صدق می‌کند.

این ادعُوهُ معنایش این نیست که بعداً او را می‌خوانم. ادعُوهُ دلالت بر حال می‌کند و حال هم به مقتضای سیاق دلالت بر استمرار می‌کند استمرار حالی، استمرار حالی یعنی چه؟ یعنی موقعیت حال در ابد و ازل استمرار دارد، همیشه حال است و همیشه این صفت برای شخص ثابت است هیچ وقت از او جدا نمی‌شود.

خُب این صفت هم برای او هست هم برای ما، می‌فرماید که «الحمدُلله الَّذی» حمد مخصوصِ آن خدایی است که وصف آن خدا این است که هرگاه او را بخوانم، یجیبُنی: جواب مرا می‌دهد حالا چی جواب می‌دهد؟ بماند! بالأخره جواب می‌دهد یک چیزی می‌گوید، حالا یا بر وفق مراد یا بر غیر وفق مراد؛ بالأخره بی‌جواب نمی‌گذارد، این‌طور نیستش که گاهی چرت بزند و «لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ»¹ دیگر، سِنه به معنای چرت است چرت و خواب او را نمی‌گیرد؛ و هرگاه کسی او را بخواند وَ نَحْنُ أَقْرَبُ‌ إِلَيهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ²، فَیجیبُنی «جواب ما را فوری می‌دهد و ان کنتُ بَطیئاً حینَ تدعُونى‌³» ولی از آن طرف، مسئله این‌جا است که هر وقت او مرا بخواند، ما جواب نمی‌دهیم، ما بطئ هستیم، ما سستی می‌کنیم، ما تکاهل می‌کنیم، ما امروز و فردا می‌کنیم.