شرائط عالمی که باید از او تبعیت کرد

و اینها مسائل مهمی‌است که انسان باید اینها را دقت کند خدای نکرده جوری نشود که باعث ضلالت خود و اضلال دیگران بشود. دین یعنی سپردن اختیارات و ارادات به یک فرد. دین یعنی تفویض امور به یک فرد. تدیُّن یعنی تعهُّد. تقلید یعنی تفویض امور. دینت را از او بگیر یعنی اختیاراتت را به او بسپر. راه را از او یاد بگیر. مسیر را از او یاد بگیر. این معنا معنای دین است.

خب اینجا این مطلب برای ما باید روشن بشود که آن راهی راه حق است که در هر مرتبه ای که هست در همان مرتبه حق باشد، در همان مرتبه صحیح باشد. اگر شخصی یک مرتبه از حق را واجد است در همان مرتبه آن حقیت آن مرتبه ممدوح باشد نه مقبوح. یک بچه کلاس اول را مذمت نمی‌کنند که چرا تو مطالب کلاس پنجم را نمی‌فهمی، ‌می‌گویند بارک الله! آب بابا انار سبد سیب اسب، اینها، مال کلاس اول است دیگر آقای...؟ به همین مقدار تشویقش می‌کنند. نمی‌آیند بزنند در سرش که تو چرا معادله درجه دو را نمی‌توانی حل کنی! می‌زنند؟ نمی‌زنند. کلاس دوم هم همین طور، کلاس سوم هم همین طور. اما اگر آمدند در یک جا به بچه کلاس اول گفتند که تو چرا مسائل کلاس پنجم را نمی‌توانی حل کنی بدانید که مسیر چیست؟ مسیر انحراف است. چرا؟ چون الان این، این مقدار فهمیده وقتی این مقدار فهمیده چکار کند؟ بیشتر نمی‌داند چکار کند؟ لایکلف الله نفسا الا وسعها یعنی چه؟ خدا به اندازه‌علم و شعور هر کسی به او تکلیف می‌کند، نمی‌تواند بیشتر از این. یک وقتی می‌داند و عناد می‌کند، انجام نمی‌دهد. این مطلبی است. نمی‌داند وقتی نمی‌داند چکار کند؟ می‌خواهید بزنید در سرش که چرا نمی‌دانی؟ خب این را باید به او فهم بدهی. در سر زدن یعنی چه؟ چرا آقا مطالب کلاس پنجم را حل نمی‌کنی؟ خب من نمی‌فهمم من بچه هستم هنوز من هنوز کلاس اول هستم شما یا من را دراز کنید بشوم کلاس پنجم! یک آمپولی به من بزنید تا این مسائل را بتوانم بفهمم. اما نه من را دراز می‌کنید که بشوم کلاس پنجمی، ‌نه به من الهام می‌کنید که اینها را بفهمم، بعد هم در سر من می‌کوبید که چرا تو نمی‌فهمی؟ ‌خب خودت احمقی! این معلوم می‌شود که تو خودت هم نفهمیدی! کسی که راه و مکتبش این است این معلوم است خودش هم نفهمیده.