علم و جایگاه آن در وجود انسان

امّا اگر شما علومی یافتید و پیدا کردید که به جان و حقیقت و وجود شما برگردد آن علم چیست؟ آن دیگر از بین نمی‌رود. در این دنیا باشی آن علم برای شماست در آن دنیا باشی وجود شما که از بین نرفته باز آن علم با شماست بلکه در آنجا باز قوی‌تر می‌شود. علم به پروردگار و به اسماء و صفات الهی این علم، این طور نیست که امروز باشد و فردا از بین برود، دیگر احتیاجی به آن نداشته باشیم. اگر تمام مردم زمین همه از دنیا بروند همه بمیرند شما فقط تک و تنها روی زمین باشید باز این علم با شماست و مفید است چرا؟ چون این علم به مردم کاری ندارد شما این علم را که برای مردم یاد نگرفتید تا اینکه حالا مردم نیستند دیگر مفید نباشه، برای مردم یاد نگرفتید. این علم برای معرفت خودتان و ارتباط خودتان با چیست؟ با حقّ متعال است، مردم باشند، باشند، نباشند، نباشند و چه بسا مردم هم که باشند انسان نمی‌تواند ظاهر کند. مگر انسان می‌تواند آن علومی که مربوط به اِلهِ عالم است و ذات اقدس حقّ است آن را بیان کند؟ مگر امیرالمؤمنین و أئمّه آن علومی که در ارتباط با پروردگار متعال بود و آن امور علوم معارف مبدأ و معاد بود آنها را توانستند برای افراد بیان کنند؟ مقداریش را بیان کردند. پس اینها علومی است که به خود ذات انسان برمی‌گردد «مِنْ حيثُ هُوَ ذاتِهِ، نه مِنْ حَيثُ أنَّهُ يتَعَلَّقُ بِالغَیرْ» نه من حیث اینکه، ‌این مربوط به دیگران است.

شما علم طبّ را که می‌خوانید چون بروید مداوا کنید افراد دیگری را. حالا اگر فرض کنید که آمد یک بمبی انداختند هیچ فردی اصلاً رویکره زمین نبود چه کسی را می‌خواهید مداوا کنید؟ اگر آمدند فرض کنید من باب مثال یک بمبی انداختند همه افراد از بین رفتند، چه خانه‌ای را می‌خواهید بسازید شما؟ ساختمان آسمان خراش، صد طبقه دیگر به درد شما نمی‌خورد، هان! این دیگر به درد شما نمی‌خورد ولی آن علمی که آن علم حقیقی است آن علم،‌ علمی است که همیشه با ما هست در این دنیا باشیم این علم با ماست آن دنیا برویم باز هم این علم با ما است. این علم علم چیست؟ علمی است که از بین نمی‌رود، لذا انسان باید اگر می‌خواهد در این طریق ـ همان طوری که ابن سینا فرمود ـ اعتدال مزاجی را داشته باشد باید به دنبال این علم برود علوم الهی و معارف الهیه‌ای که آن علوم و معارف الهیه به حقیقت او و به نفس او و وجدان او و ربط بین او و بین خداوند متعال و در مسیر کمال او این علم مورد استفاده قرار بگیرد، آن وقت این علم می‌شود چی؟ این علم می‌شود علم حقیقی. این علمی است که انسان هیچ وقت بی نیاز از آن نیست. این علم آن علمی است که اعتدالِ مزاجی انسان اقتضای این علم را می‌کند، این است.