معرفت به خدا به واسطه خود خدا

و جدّاً اگر انسان این دستورات اسلام را که می‌فرماید اگر انجام بدهد، مثلاً فرض کنید که دارد «خَیرُ ما تَداوَیتُمْ بِهِ المَشْی»¹ یک شخصی می‌خواند «خَیرُ ما تَداوَیتُمْ بِهِ المَشی» «اَلْمَشی» به مُسهل می‌گویند ولی این مَشْی است در اینجا. مشی یعنی حرکت یعنی قدم زدن. به واسطه مَشی است که سموم از بدن دفع می‌شود اعضاء و جوارح به کار می‌افتد و به واسطه مشی است که انسان باید بدنِ خود را دائماً ترمیم کند و تصحیح کند. نشستن در یک جا، این برای انسان موجب مرضِ. امروز می‌گویند اگر شما سه‌ربع ساعت در یک جا نشستید باید بلند شوید یک ربع حرکت کنید یعنی همین نشستن در یک جا موجب می‌شود که در خون رسوباتی پیدا بشود، رسوب کند. شما اگر فرض کنید که یک کانال آب را در یک جا ثابت نگه دارید، آب درش ثابت باشد بعد از یک مدّت این رسوب می‌کند، این آب رسوب می‌کند، اگر این حرکت آب کند باشد در آن جایی که می‌خواهد حرکت گردش پیدا کند در آن جا می‌بینیم کم‌کم رسوب پیدا کرده و گرفته. این لوله‌های شوفاژ بعد از یک مدّت اگر شما نگاه بکنید می‌بینید که این رسوبات به نحوی آمده که تنگ کرده این حرکت را. این برای چیه؟ برای خاطر سکونتِ. انسان در یک جا ساکن باشد. لذا می‌گویند انسان باید بلند شود و یک ربع حرکت کند. این حرکت موجب می‌شود که این بدن به کار بیفتد روغن کاری بشود، ‌و اگر انسان در یک جا بماند این ترشّحاتی که وجود دارد در خلل و فُرَجِ اعضاء و جوارح خصوصاً در قسمت پاها، مفاصل و امثال ذلک، کم‌کم این ترشّحات ممکن است که موجب رسوباتی بشود و این رسوبات برای انسان ناراحتی‌هایی بوجود بیاورد، لذا می‌گویند انسان باید حرکت کند، ورزش کند.

ورزش یکی از افعال و اعمالی است که در شرع وارد شده. حالا ورزش‌های کذا و کذا....! «عَلِّمُوا صِبْیانَکمْ للسِّباحه وَ الرّمایه»² شنا یکی از بهترین ورزش‌ها است. تمام بدن در حال حرکتِ. اسب سواری یک از بهترین ورزش‌هاست. انسان باید اسب سواری کند. اینها چیزهایی است که سابقاً انجام می‌دادند ها، ولی الآن ترک شده. خود مرحوم آقا سابق ورزش می‌کردند. صبح که از خواب بلند می‌شدند اصلاً نیم ساعت ورزش می‌کردند، همین نرمش و این چیزها، خیلی وقت پیش، بعد که دیگر سنّشان بالاتر و اینها رفت دیگر تقریباً نیم ساعت ـ یادم است در وقتی که خیابان هدایت و این [جاها] بودیم ـ قدم می‌زدند. صبح‌ها می‌آمدند و نیم ساعت یا سه ربع، گاهی اوقات سه ربع گاهی اوقات یک ساعت هم می‌شد همین طور گردش می‌کردند، تو خیابان‌های اطراف حرکت می‌کردند. بعد هم که به مشهد مشرّف شدند صبح‌ها نیم ساعت و عصرها هم نیم ساعت در حیاط می‌گشتند و یک روز خود ایشان به من فرمودند.