کیفیت ارتباط بنده با خدا و مقام ولایت
2أعوذُ باللَهِ منَ الشّیطانِ الرّجیم
بسمِ اللَه الرّحمنِ الرّحیم
الحمدُ لِلّه ربِّ العالمینَ و الصّلاةُ و السّلامُ علیٰ أشرَفِ المُرسَلینَ
و خاتمِ النّبیّینَ أبیالقاسمِ محمّدٍ و علیٰ آلِهِ الطّیِّبینَ الطّاهرینَ
و اللعنةُ علیٰ أعدائِهم أجمَعین
الحَمدُ لِلَّهِ الَّذی أدعوهُ فَیُجیبُنی و إن کُنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونی؛ و الحَمدُ لِلَّهِ الَّذی أسألُهُ فَیُعطینی و إن کُنتُ بَخیلًا حینَ یَستَقرِضُنی؛ و الحَمدُ لِلَّهِ الَّذی أُنادیهِ کُلَّما شِئتُ لِحاجَتی و أخلو بِهِ حَیثُ شِئتُ لِسِرّی، بِغَیرِ شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجَتی!1
نماز مهمترین عمل بعد از ولایت
در مجلس قبل عرض شد که یکی از خصوصیّات دین ما این است که هر وقت که بخواهیم میتوانیم خدا را بخوانیم، و هرجا که بخواهیم میتوانیم نماز بخوانیم و دعا کنیم؛ «جُعِلَت لِیَ الأرضُ مَسجِدًا و طَهورًا.»2 و عبادت در شریعت پیغمبر اختصاص به زمانی دون زمانی ندارد؛ «الصَّلاةُ خَیرُ مَوضوعٍ، فَمَن شاءَ استَقَلَّ و مَن شاءَ استَکثَرَ.»3 یا «فَمَن شاءَ استَکثَرَ و مَن شاءَ استَقَلَّ.»4 و بقیّۀ فروع همه برای نماز و دعا است و مقدّمۀ برای نماز است؛ «أشهَدُ أنَّکَ قَد أقَمتَ الصَّلاةَ؛5 اقامۀ نماز کردی!» جهاد مقدّمۀ برای اقامۀ صلاة است، خمس برای اقامۀ صلاة است، زکات برای اقامۀ صلاة است.
بعد از ولایت که عمود ارتباط بین انسان و بین خدا است و بدون ولایت تمام اعمال هَباءً منثورًا است، مهمترین عملی که مقرّب است و انسان را به خدا نزدیک میکند نماز است؛ نماز با شرایطش! و هیچ عملی بالاتر از نماز نداریم!6 لذا در هر وقت و در هر موقعی این نماز تشریع شده است، البته در بعضی از موارد ثوابش کمتر است ولی ثواب دارد؛ و در بعضی موارد ـ همانطور که عرض کردیم ـ اصلاً ثواب ندارد، مثل حمام یا شوارع یا موارد مذمومه،7 و اینکه میبینید بعضی میگویند: «أقلّ ثوابًا.» نهخیر، اصلاً ثواب ندارد! فقط باطل نیست، معنا ندارد نمازی که مرضیِّ پروردگار نیست، أقلّ ثوابًا باشد! اگر أقلّ ثوابًا باشد بالأخره مرضیّ است ولو کم؛ ولی این مکروه است و نباید انجام داد. ولی در بقیّۀ مواقع، در نصف شب، در غروب، در صبح، در بعد از ظهر، این نماز تشریع شده است؛ یعنی وقتی که کسی نماز میخواند، در همان موقع بین او و بین پروردگار ارتباط برقرار میشود. قضیّه این است؛ نه اینکه این نمازی را که ما میخوانیم، در پروندۀ ما مینویسند و بعد در جایی جواب میدهند؛ اینطوری نیست! همان موقع ارتباط است و هیچ تفاوتی ندارد!
- الإقبال بالأعمال الحسنة، ج ١، ص ١٥٧، فقرهای از دعای ابوحمزه ثمالی.
- الأمالی، شیخ صدوق، ص ٢١٦. امام شناسی، ج ١٠، ص ٢٦٨:
«زمین برای من سجدهگاه و پاککننده قرار داده شده است.» - بحار الأنوار، ج ٧٩، ص ٣٠٨. انوار الملکوت، ج ١، ص ١٤٩:
«نماز بهترین حکم از جانب خدای متعال است، پس هر کس میخواهد کم بجای آورد و هر کس میخواهد زیاد بجای آورد.» - الوافی، ج ٧، ص ١١٧.
- این فقرۀ مبارکه در بسیاری از ادعیه و زیارات آمده است. از باب نمونه: الکافی، ج ٤، ص ٥٧٠؛ ج ٤، ص ٥٧٨؛ فضائل أمیرالمؤمنین علیه السّلام، ص ١٤٢؛ کامل الزّیارات، ص ٣١٢.
ترجمه: «شهادت میدهم که تحقیقاً تو اقامۀ نماز نمودی!» (محقّق) - الکافی، ج ٣، ص ٢٦٥:
«عن أبیالحسن الرّضا علیه السّلام قال: ”الصّلاة قربان کلّ تقیّ.“»
انوار الملکوت، ج ١، ص ١٠١:
«نماز حالت قرب و نزدیکی انسان با پروردگار است.» - رجوع شود به ص ٣٣٣.

