سیر و سلوک الهی به معنای قطع و رها کردن تعلقات

اینجاست که خیلی وظیفه بزرگی متوجه علما هست؛ آنهایی که دین رسول خدا و شریعت را می‌خواهند ابلاغ کنند خدایی نکرده گرفتار نفس و گرفتار این آفات و این آهات نشوند. باید فقط به خدا پناه برد. خیلی عجیب است که انسان چطور همیشه یک‌جور حرف بزند، همیشه یک‌جور صحبت کند، همیشه یک لحن صحبت داشته باشد؛ آن وقتی‌که دارای یک موقعیتی نیست وقتی صحبت می‌کند، وقتی نصیحت می‌کند، یک لحن دارد و وقتی‌که به یک موقعیت می‌رسد، به جاهی می‌رسد شما می‌بینید لحنش تغییر کرد، اخم‌هایش آمد درهم، صحبتش عوض شد، باید بایدهایش در حرفهایش که قبلا نبود حالا پیدا شد. این برای چیست؟ تو که فرقی نکردی! موقعیتت عوض شده، آن علم آمده در این طریق خلاف قرار می‌گیرد.

امام صادق علیه السلام ـ خیلی حدیث عجیبی است، خیلی حدیث عجیبی است ـ می‌فرمایند: مَجارِي الاُمورِ وَالأَحکامِ عَلى أيدِي العُلماءِ بِاللَه، الاُمناءِ عَلى حَلالِهِ وحَرامِهِ.¹ مجاری امور و احکام در دست علمای باللَه است، آنهایی که عالم هستند به ذات پروردگار. نمی‌فرماید العلماء باحکام اللَه، العلماء بتکالیف اللَه، العلماء بدین اللَه، حضرت می‌فرماید: العلماء باللَه؛ آنهایی که عالم به خدا هستند، معرفت باری تعالی را دارند، شناخت ربوبی پیداکردند، به معرفت توحیدی رسیدند. العلماء باللَه این افراد چه کسانی هستند؟ الامناء علی حلاله و حرامه، امین بر حلال و حرام هستند؛ یعنی همان‌طوری که آن حلال و حرام از جانب ربوبی شرف صدور می‌یابد و نزول پیدا می‌کند، همان‌طور آن احکام را تلقی می‌کنند و بدون دست‌کاری و بدون تحریف و بدون کم و زیاد و بدون مصلحت‌نگری دنیوی، بر اساس اهواء و بر اساس سلیقه‌های شخصی می‌آیند آن را در اختیار مردم قرار می‌دهند. انسان وقتی‌که به اینها مراجعه می‌کند نفسش آرام است، نفسش مطمئن است، می‌داند دیگر مطلبی نیست، انگار رفته پیش خود امام. امام علیه السلام نفسش معصوم است. یعنی چه؟ یعنی اصلا نفس ندارد، امام نفس دنیوی ندارد، نفس او نفس ربوبی شده، نفس او از مرحله خطا بیرون آمده، از مرحله عناد خارج شده، از مرحله تفاخر بیرون آمده، و صرفاً نفسی شده که تعلق به بدن دارد برای اینکه این بدن را نگه دارد چندروزی و چندصباحی و بعد هم پرواز بکند و همین. دیگر غیر از این چیزی نیست.