رکن و پایه اساسی در روابط اجتماعی

 آنهایی كه پیش پیغمبر بودند و در زمان پیغمبر بودند آیا آنها گریه نمی‌كردند، های‌های گریه می‌كردند بیشتر هم گریه می‌كردند، آن‌موقع كه یك دوربینی نبود كه اینها را نگه دارد و الا خودتان می‌دیدید كه از آن صد نفری كه نشستند پای صحبت پیغمبر بیست تا و سی تایشان دارند همین‌طور گریه می‌كنند، همین‌هایی بودند كه بعد از پیغمبر آمدند و با ابوبكر بیعت كردند همین‌ها، اینها همین‌ها بودند.

 الان هم همین است آقاجان، همه اینها به‌خاطر این است كه ما فقط بر اساس موقعیت و فضا داریم ارتباطات خودمان را قرار می‌دهیم، فرهنگ خود را براساس فضا و جوّ و موقعیت پایه‌گذاری كردیم نه براساس محتوا، كلام امام صادق همه‌اش همین است كه ارتباطات باید براساس محتوا باشد، چون شما در این نظام هستید پس كسی حرف بزند پدرش را درمی‌آوریم! چون شما در این اداره هستید پس بنابراین هر كسی به این اداره حرف بزند جوابش می‌دهیم! چون شما در این سازمان هستید پس هركسی حرف بزند بایستی كه ترتیبش را داد! چون فرض كنید كه ما در این وضعیت و موقعیت و مكتب هستیم در این مكتب، همین مكتب عرفان، همین مكتب انتساب به آقا، همین مدرسه هستیم، پس بنابراین هركسی حرف می‌زند ولو حرف درست هم بزند، ولو حرف درست هم بزند بزنیم در دهانش جوابش را بدهیم برویم از كتاب و این‌طرف و آن‌طرف گیر بیاوریم ده تا هم به او بگوییم دیگر كسی نتواند به این مدرسه صحبت بكند به این مكتب نتواند حرف بزند! تمام اینها یك خط است هیچ تفاوتی نمی‌كند همه یكی است، اسمش فرق می‌كند فضا فرق می‌كند، آن به اسم سنت و عمر و ابابكر است این به اسم نمی‌دانم تشیع و عرفان و سلوك است، اسم تفاوت می‌كند، این باطن یكی است، این همه‌اش ناشی از أنانیت است.

 در همان زمان در همان موقع وقتی یك كسی با ایشان اگر صحبت می‌كرد، من نگاه می‌كردم حرفش درست است یا غلط است این از من، من كه این‌طور بودم، شاید یكی بگوید نه آقا! شما دیگر خیلی دیگر روشنفكر تشریف دارید و خیلی منور الفكر و امروزی فكر می‌كنید و این مكتب مكتب تقلید است. نه آقاجان! ما اینها را نفهمیدیم، چیزهایی كه تا حالا در كَتِ ما نرفته همین حرفها بوده كه اینجا هركسی می‌آید باید سرش را پایین بیاندازد. سرمان را پایین انداختیم كه مسائل رسیده به اینجا!! سرمان پایین انداختیم! اینجا كسی می‌آید سرش را نباید بلند بكند، اینجا كسی می‌آید چشمش را باید ببندد، اینجا كسی می‌آید فقط گوش باشد، چشم را ببند و زبان را ببند فقط گوش باز باشد، نه بابا چرا؟ همه جایت باید باز باشد، هم گوشت باز باشد هم چشمت باز باشد. چرا روی چه حسابی؟