نقمت و بدبختی مردم به سبب جهلشان
6ابنمسعود میگوید: «پیغمبر آنقدر ناراحت شد و حالش تغییر کرد که من اصلاً پشیمان شدم و گفتم: ای کاش نگفته بودم و کاش این خبر را به پیغمبر نداده بودم!»
این شخص خیال میکند که این غنائم باید روی میل و سلیقۀ خودش قسمت بشود! این غنائم اختیارش به دست پیغمبر است، وقتی غنیمت را میگیرند چهار پنجم آن مال مسلمانها است که قسمت میکنند و یک پنجم آن مِلک پیغمبر است، خُمس غنائم مِلک پیغمبر است و پیغمبر به اختیار خودش هرجا دلش بخواهد میدهد. یکمرتبه صد شتر از این یک پنجمِ خودش را به ابوسفیان میدهد، صد شتر به معاویه میدهد، صد شتر به که و به که و...؛ اینها که دیروز مسلمان شدند و هنوز هم اسلامشان معلوم نیست و همه منافقاند، چرا میدهد؟ به جهت ﴿وَٱلۡمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمۡ﴾ 1،2 اینها را میدهد برای إسکات، اینها را میدهد برای اینکه مبارزه و جنگ نکنند و با کفّار نسازند، اینها را میدهد برای اینکه آنها را رئیس لشکر کند تا بروند بتها را بشکنند.
پیغمبر همین خالد بن ولید ملعون را رئیس لشکر میکرد و با او میرفت بتها را میشکست و شهرها را میگرفت؛ و خیلی از رؤسایی که پیغمبر برای لشکر میگماشت همین افراد بودند. آخر سلمان فارسی که نمیتواند رئیس لشکر بشود، ابوذر هم نمیتواند، مقداد هم نمیتواند، اینها آدمهایی هستند پاک، منزّه، صاف و دارای مقام پاکی و طهارت؛ امّا آن کسی که میخواهد بت بشکند و شهر را بگیرد و... روحیۀ جنگی خاص لازم دارد. مثل خالد بن ولید با همان حقّهبازیهایش که در جنگ اُحد وقتی که کفّار شکست خوردند و مسلمانها آنان را تعقیب کردند برای غنیمت گرفتن، مترصّد آن رخنۀ کوه بود تا اینکه مسلمانان حرکت کردند و آن رخنه را خالی گذاردند؛ آنها آمدند و آنجا را گرفتند و مسلمانها را شکست دادند.3 لذا پیغمبر همینها را میفرستاد برای جنگ، اگر اینها نبودند اصلاً کسی نبود، آنوقت پیغمبر باید اینها را اسکات کند.
- سوره توبه (٩) آیه ٦٠:
﴿إِنَّمَا ٱلصَّدَقَٰتُ لِلۡفُقَرَآءِ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱلۡعَٰمِلِينَ عَلَيۡهَا وَٱلۡمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمۡ وَفِي ٱلرِّقَابِ وَٱلۡغَٰرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِۖ فَرِيضَةٗ مِّنَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ﴾؛
امام شناسی، ج ١١، ص ٢٥٢، تعلیقه: «مصرف صدقات، برای فقراء، و بیچارگان درمانده، و متصدّیان جمعآوری و مصرف صدقات، و برای متمایل نمودن دشمنان و کافران به اسلام، و برای آزاد کردن بندگان، و برای قرضداران، و آنچه در راه خدا باشد، و برای در راه واماندگان است. این حکم واجب است از جانب خدا، و خدا دانا و کارهایش از روی اتقان و استحکام و مصالح عالیه است.» - فتح الباری، ج ٨، ص ٤٤؛ تاریخ الیعقوبی، ج ٢، ص ٦٣؛ تفسیر القمی، ج ١، ص ٢٩٩. جهت اطّلاع بیشتر پیرامون ﴿وَٱلۡمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمۡ﴾ رجوع شود به امام شناسی، ج ١٦ و ١٧، ص ٢٨٠.
- إعلام الوری، ج ١، ص ١٧٦.
- سوره توبه (٩) آیه ٦٠:

