امکان وصول به أعلی درجۀ کمال برای جمیع افراد بشر

این می‌شود معنای‌ اللَهمّ أَدْخِلْنِي فِي كُلّ خَيْرٍ. همانی را كه به او دادی باید به ما بدهی! همان مقام قرب را به ما بده، همان نورانیت را به ما بده، همان را، به همان كیفیت، منتهی خب همانطوری كه عرض كردم سعه افراد بر حسب مراتب خلقت‌شان تفاوت می‌كند. یك لامپ پانصد است، یك لامپ دویست است، یك لامپ صد است، همین‌طور ... ولی یك نور است، نور با ظلمت قاطی نشده، یك نور است، نور این لامپ همان نور لامپ دیگر است، منتهی شدت و ضعف دارد، ولی در آن دیگر شائبه ظلمت نیست، در آن دیگر مزج و تركیب با نفس نیست، در آن تركیب با هوی و هوس نیست.

آنچه را كه ما از صفات و از خصوصیاتی داریم آمیخته‌ای است از یك جنبه نورانی و روحانی و یك جنبه ظلمانی این دو جنبه همیشه همراه با ما هست گاهی كم می‌شود گاهی زیاد می‌شود، یك نماز می‌خوانیم این جنبه بالا می‌رود آن جنبه پایین می‌آید، یا می‌نشینیم در یك مجلس غیبت می‌كنیم برعكس آن جنبه بالا می‌رود و این یكی پایین می‌آید، این دو جنبه همیشه با ما در حال بالا و پایین شدن و تلورانس است. كی معتدل می‌شود؟ معتدل شدن به مرتبه اعتدال، نه به مرتبه تساوی یعنی پنجاه پنجاه، آن وقتی كه دیگر شائبه‌ای از نفس، هوی، خود محوریت، حب ذات، خود دیدن و انانیت در وجود انسان نباشد. البته این چیزی نیست كه به این راحتی پیدا بشود، اگر در كسی پیدا شد سلام ما را به او برسانید!

نه، این خبرها نیست، این حرفها نیست، همه ما در تخیلاتیم، همه ما خیال می‌كنیم برای خدا داریم كار می‌كنیم، همه ما خیال می‌كنیم ... ولی اگر ته قضیه را نگاه بكنی می‌بینی تا سر در لجن‌زار هوی و هوس و دنیا و خود محوری غرق هستیم و این‌قدر غرق و گرفتار هستیم كه جز این چیزی نمی‌بینیم، جز این احساسی نداریم، وقتی بیایند یك تلنگر به آدم بزنند آن وقت آدم مثل نارنجك می‌پرد بالا! آن‌وقت می‌فهمید چی بوده قضیه، مطلب چیه، فعلا همه ما می‌گوییم: ما گذشتیم، همه ما می‌گوییم ما از این مطالب رد شدیم، همه ما می‌گوییم كارمان برای خدا و فلان است و ...