امکان وصول به أعلی درجۀ کمال برای جمیع افراد بشر
11من همین بعدازظهر كه از قم میآمدیم در خدمت یكی از دوستان راجع به شهادت موسیبنجعفر گفتم كه حداقل هشت سال این امام معصوم را از اینجا به آنجا میبردند و بعد غُل جامِعِه و نمیدانم ظُلَم مَطَامِیر و حِلَق قُیود و ... من در یكی از این كشورها در یك موزهای رفته بودم و نگاه میكردم راجع به زندانیهایی كه در آنجا میآوردند، آنجا غل جامعه را دیدم، واقعا چیز عجیبی بود، یعنی چیزی بود كه تحقیقا اگر این غل و زنجیر را كه دست و پا شخص را با هم میبستند و ... اصلا قابل توصیف نیست آن شخص هر آن تقاضا و توقع مرگ را از خدا داشت. كسی كه به یك همچنین وضعی او را قرار بدهند و ذِى السَّاقِ الْمَرْضُوضِ بِحَلَقِ الْقُيُودِ1 آنقدر پاهای آن حضرت در این غل و اینها به هم كوبیده شده بود كه استخوانهای حضرت پیدا شده بود، اینها یك همچنین وضعی را گذراندند.
ما فقط در قضیه كربلا نگاه میكنیم به جریان حضرت علی اكبر و حضرت سیدالشهداء اصلا نگاه به جریان حضرت سجاد نمیكنیم كه جریان كربلا فقط چند ساعت بود، جریان حضرت علی اكبر یك ساعت بود، دو ساعت بود، خب تمام شد دیگر، حضرت سجاد را در غل جامعه كردند از كربلا تا كوفه، و از كوفه كه چند روز آنجا بودند تا شام كه چند روز هم شام بودند بگونهای كه آثارش تا آخر حیات امام سجاد هنوز بر بدن حضرت بود. هر روزی كه بر حضرت میگذشت ده تا كربلا بود! چه زجری این امام معصوم در این مدت و همینطور در سایر مسائل كشیده؟ تازه این مسائل ظاهری است ما همینطوری میگوییم امام، امام، امام، خب اینها به یك همچنین مسائلی مبتلا شدند خب البته بعد هم مطالب امامت و امثالك ذالك را خدا میدهد. مراقبات و ریاضات و بطور كلی طی مراتب عوالم ملكوت و لاهوت و جبروت و تمام اینها با عمل بوده نه اینكه فقط همینطوری اعطایی باشد.
- ١- بحارالأنوار، ج ٩٩، ص ١٦

