سرّ انتساب گناه به خود در مناجات ائمۀ معصومین علیهم السلام (3)

أعوذ باللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

والحمدلله رب العالمين 

و الصلوة و السلام على سيدنا ابى القاسم، محمّد

و على الطيبين الطاهرين 

و اللّعنة على اعدائهم أجمعين‌

در جلسات گذشته، اگر نظر شریف رفقا باشد، صحبت از كیفیت ریاضات شرعیه و ضرورت آن در رسیدن به مطلوب و عبور از مراتب نفس در هر رتبه و در هر مرحله‌ای بود و استطراداً¹ صحبت از بیان امام سجاد علیه‌السّلام بود در دعای ابوحمزه ثمالی كه راجع به كیفیت تصور گناه در این فقرات نسبت به امام معصوم علیه‌السّلام صحبت‌هایی شد و مطلب هم به اتمام رسید، حال قبل از پرداختن به همان مطالب قبل و ادامه بحث لزوم ریاضات شرعیه به نتیجه بحث گذشته، در حدود چند دقیقه‌ای می‌پردازیم و اكتفا می‌كنیم و بعد به آن مطالب قبل و مسلسل ادامه می‌دهیم.

در كلام امام سجاد علیه‌السّلام، همان طوری كه نظر رفقا هست، عرض شد كه امام علیه‌السّلام در حیثیت وجودی خود آن حقیقت گناه و ابتعاد را می‌یابد و در مقام تخاطب با پروردگار هیچ گاه نظر امام علیه‌السّلام به عنوان ولی كامل و عارف كامل به حقایق توحیدی نمی‌تواند نگاه فرد مستغنی و مستقل و مقابل با مقام ربوبی باشد، درست برعكس آن چه كه ما در مواجهه با ملائكه رقیب و عتید و حساب و كتاب و مقام مخاطبه با پروردگار ما خود را در نظر می‌آوریم و برای خود حساب و كتابی مطرح می‌كنیم.

عارف كامل در هر موقعیتی كه هست همیشه آن جنبه عبودیت را و جنبه مسكنت را در خود می‌بیند و این دیدن همان طوری كه عرض شد یك دیدن اعتباری و تحمیلی نیست، مانند آن چه را كه افراد عادی در ارتباطات خودشان یك همچنین حالاتی به خود می‌گیرند، افرادی كه فرض كنید كه در یك حال و هوای دیگری هستند بعد در ارتباط با افراد و در ارتباط با اشخاص چهره عوض می‌كنند، همان طوری كه انسان، خوب وقتی كه در منزل هست كیفیت لباسش فرق می‌كند تا وقتی كه می‌خواهد بیاید بیرون. در منزل لباس راحت می‌پوشد، پیراهن می‌پوشد، شلوار می‌پوشد یا نمی‌خواهد بپوشد هر چی بالاخره هر كسی بر طبق آن چه را كه مقتضی برای او پیش می‌آورد نوع لباس را در منزل انتخاب می‌كند ولی دیگر وقتی كه می‌خواهد بیاید بیرون، حساب و كتاب منزل را در بیرون پیاده نمی‌كند، دیگر كت و شلوار می‌پوشد یا مثل ما عبا وعمامه سرش می‌گذارد، تازه در خود كیفیت مجالس هم نوع لباس را انتخاب می‌كند، در مجلس فرض كنید كه جشنی باشد، سروری باشد، عروسی باشد، لباس‌های تیره معمولًا نمی‌پوشند.