تبیین حقیقت معنای محکم و متشابه

أعوذباللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد

وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين‌

 پیرو مطالب گذشته در فرمایش امام صادق علیه السلام و مطلبی كه عنوان بصری مطرح كرد تا جایی كه ذاكره به یاد می آورد صحبت به اینجا رسید كه افراد در ارتباط با تلقی مطالب حق و باطل در دو طیف محكم و متشابه نفسی قرار دارند،

 آیه شریفه كه عنوان برای صحبت بود، آیه‌ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَه وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَ ما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ‌ آل‌عمران، ٧

 در این آیه خداوند آیات را به دو قسم تقسیم می كند، مطالبی را كه در قرآن كریم آمده است به دو طیف تقسیم می شود طیف اول آیات محكمات است یعنی آیاتی كه در آن تردید و شك و شبهه نیست معنا روشن است و قابل توجیه نیست، و مسأله واضح است و نیاز به تعبیر و تفسیر و توجیه ندارد، و نظایری در این زمینه خدمت رفقا عرض شد،

 آیات دیگری است كه این آیات آیات متشابه است و احتمال تأویل و توجیه دارد، آن نفوسی كه دارای انحرافات و اعوجاج نفسی هستند می توانند برای خود از این آیات استدلال بیاورند این هم یك دسته از آیات.

 خداوند می فرماید آن كسانی كه در دلشان زیغ است، زیغ یعنی كدورت و گرفتگی و انسداد، كه همان معنای انحراف است، آنها در تمسّك به آیات و در تمسّك به قرآن به دنبال این دسته از آیات می روند، وقتی قرآن را می خوانند در آیات می گردند آنكه به دردشان می خورد پیدا كنند، آنكه بتوانند یك روزی به وسیله‌ی او، در هدف دنیوی و نفسانی خود مورد استفاده قرار بدهند، خیلی جای دقت است رفقا كه انسان چطور باید آیات قرآن را بخواند و چطور با آیات قرآن باید برخورد كند،