کیفیت آمادگی ذهن و قلب هنگام تلقّی و دریافت مطالب بزرگان

 است، ولا تقف ما لیس لك به علم؛ هر جا كه علم نداری راه نیافت، لا تقف یعنی راه نیافت. قفا یقفوا یعنی حركت كردن، پی‌گیری كردن، دنبال كردن، متابعت كردن. وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا الإسراء، ٣٦ خدا به آنچه را كه به تو داده سؤال می‌كند، چرا به كار نبستی؟ مگر به تو گوش ندادم چرا نرفتی هر حرفی را بشنوی؟ كر بودی كه بگویی خدایا كر بودم، كر بودی؟! چشم كه داشتی و احساس كه داشتی. این گوش را دادم برای چه؟ برای اینكه فقط غیبت بشنوی و فقط موسیقی بشنوی و برای اینكه فقط تهمت بشنوی، برای این به تو دادم؟ یا نه، این گوش را به تو دادم تا بروی و در خدمت یك بزرگی قرار دهی و آنچه را كه او گفت داخل گوشت كنی، این را برای این به تو دادم نه برای گوش دادن مزخرفات و چرت و پرت‌ها.

 ان السمع والبصر والفؤاد، قلب تمام اینها خدا ازش سؤال می‌كند، من اینها را بیچاره وسیله برای راهنمایی تو قرار دادم، بیخود كه در اینجا چشم و گوش و قلب و وجدان و شعور و ادراك نگذاشتم و تو را گوسفند قرار ندادم. اینهایی كه برای تو قرار دادم، اینها روز قیامت باید یكی یكی حساب جواب بدهی، گوشت را و چشمت را و پایت و دستت را كجا صرف كردی، از تمام اینها حساب می‌شود. برای چی؟ برای ارتقاء روحی و برای اصلاح مسیر، برای اصلاح مكتب و برای اصلاح روش اینها باید به كار برده شود. وقتی كه می‌بینی فلان كس یك جور گفت و بعد یك جور گفت، بدان قضیه چیست؟ وقتی می‌بینی فلان كس در یك قضیه خوشحال شد و در قضیه مثل آن ناراحت شد و پرخاش كرد، بدان همه این حرف ها كشك است این دنبال هوا و هوس خودش می‌گردد و با حال و هوا و هوس خودش با مردم صحبت می‌كند. یك جا به وفق مراد است می‌خندد و كیف می‌كند و آفرین و آفرین و یك جا كه بر وفق مراد نشد غلط كردید و بی‌خود كردید و ا چه شد؟ این بدبخت‌ها كه تقصیر ندارند. این قضیه‌ای كه اتفاق افتاد تقصیر این نبوده، چرا آنجا بدت آمد، پس درونش هیچ خبری نیست، از كجا این را می‌فهمی؟ این گوش است به كار بیندازش، چشم است به كار بینداز، از چشم و گوش برای فؤادت استفاده كن، آنكه در قلبت هست قضایا را در كنار هم قرار بده وقتی دلت كه صاف بود و فارغ كه بودی، در مقام تثبیت كه نبودی و نخواستی كه خودت را نشان بدهی و آن حالت را داشتی و این قضایا هم برایت پیش آمد خدا راهت را روشن می‌كند، اینجا دیگر با خداست. آن قلب خودت را كه اول فارغ كردی و بعد آمدی در این موارد این آیات قرآن را سرلوحه قرار دادی.