تأثیر فراغت قلب بر روی نفس

الان یادم آمد یك روز از مرحوم آقا پرسیدم سنم حدود ١٨، ١٩ سال بود گفتم كه بین نماز واجب و بین نماز مستحب، آقا جان چه فرقی است؟ چه حالتی در نماز واجب باید داشت؟ ایشان فرمودند بین نماز واجب و مستحب فرقی نیست هر دو به سمت خدا روی آوردن است، ببینید! این را میگویند یك عارف، هیچ فرقی بین نماز واجب با مستحب نیست الا این كه نماز واجب الزامی است و شرایط خاص خودش را دارد فرض كنید اینكه باید رو به قبله باشد، چه باشد و در آن شرایط و این‌ها. در نماز مستحب هم همین است ولی در بعضی موارد یك تساهلاتی در نماز مستحب قائل شدند، ولی از نقطه‌ی نظر حضور ذهن و از نقطه‌ی نظر توجه، مبادا یك وقتی خیال كنید كه نماز مستحب كمتر است حالا فرض كنیم درنماز واجب چشم‌ها را ببنیدم همچین كه می‌خواهد این حدقه تو مغزمان برود، از آن طرف دربیاید و الفاظ را یك جوری ادا می‌كنیم كه‌جبرئیل كه می‌خواهد بنویسد یك وقتی اشتباه ننویسد توی پرونده و به لفظ دیگر بنویسد. مواظبیم از تو حلقمان این لفظ كاملا خوب در بیاید این‌ها را كاملا رعایت كنیم نمی‌دانم چشممان را ببندیم و فلان. ولی در نماز نافله كه می‌شود این طرف را نگاه كنیم آن طرف را نگاه كنیم مثلًا به آن هم با دست میگوییم برو. غلط است. هر دو یكی است هیچ فرقی از دیدگاه عارف بین نماز واجب و نماز مستحب نیست، هر دو توجه به خداست منتها آن واجب و الزامی است خب این غیر الزامی است این نفل است و او فرض است آن وجوب است و آن مستحب است فقط در همین است فقط الزام است اصل مسئله یكی است.

لذا حالاتی را كه ما در بزرگان هنگام نماز واجب و هنگام نماز مستحب می‌دیدیم یكی بود هیچ فرقی نداشت هردو یكی بود هیچ فرقی بین مستحبشان و بین واجبشان نبود هیچ تفاوتی نداشت مرحوم آقا می‌فرمودند در طول شبانه روز همیشه این حالت حضور باید احساس شود نه فقط وقتی كه به زیارت امام رضا علیه‌السّلام می‌رویم اگر بخواهید در آنجا رعایت بكنید یعنی چی؟ یعنی ما امام رضا را فقط در مشهد قرار دادیم و در آنجا حبسش كردیم و درون یك صندوقی گذاشتیم! هان؟ درون یك صندوقی گذاشتیم و حالا آمدیم داریم این امام رضا علیك‌السّلام را زیارت می‌كنیم! این چیست؟ این شرك است! امام رضا علیك‌السّلام در مشهد نیست امام رضا علیك‌السّلام در كل عالم وجود است امام رضا در همین جاست همین الان كه من دارم صحبت می‌كنم امام رضا علیك‌السّلام در این جا ست! نیست؟ وقتی اسم حضرت میاید حال همه تغییر نمی‌كند؟ این تغییر حال یعنی حضور دارد، در تمام عوالم وجود دارد در تمام عرصات حضور دارد در دنیا حضور دارد چشم ما نمی‌بیند در مرگ حضور دارد در قیامت حضور دارد در بهشت حضور دارد در همه‌ی این‌ها حضور دارد منتها خب از باب اظهار محبت و اظهار ارادت و اظهار عبودیت نسبت به ولی نعمت‌های خودمان خب باید زیارت امام رضا علیك‌السّلام هم برویم باید برویم و تأكید شده‌و از ناحیه‌ی پیغمبر صلّی اللَه علیك و آله و سلّم هم تأكید شده كسی كه به زیارت پاره‌ی تن من علی بن موسی الرضا¹، طوس برود و ...، آن روایت معروف كسی كه او را زیارت كند خداود ثواب یك حج عمره می‌دهد و هی آن شخص تعجب كرد ثواب یك حج حضرت فرمودند دو حج بعد فرمودند ثواب هزار حج و هزار عمره‌ی مقبوله میدهد