معیار اتصاف افعال به حسن و قبح

 پشتوانه‌ای كه این عملِ انسان، به مقتضای آن پشتوانه در خارج انجام می‌شود. گاهی انسان عملی را كه انجام می‌دهد بر اساس تخیل است، خیال می‌كند، ولی هیچ واقعیتی ندارد. براساس توهّم است خیال می‌كند كه الان این شخص دشمن اوست و بعد می‌رود با او به نزاع و ستیز برمی‌خیزد در عالم خیال! درحالی‌كه این شخص محبّ و دوست اوست. آمدند از او خلاف به عرض ایشان رساندند، آمدند مطالب خلاف نقل كردند، این شخص بدون تحقیق و تأمّل، در نفس او شروع شده، كم‌كم كم‌كم ایجاد تخیلات و توهّمات، یك نفر آمده دو نفر آمده، بعضی‌ها آمدند، هی این ضم و ضمائمی‌كه آمده، بر اطراف وجود او پرده‌ای از غفلت و اشاعات و تبلیغات و تخیلات به نحوی ایجاد می‌كند كه این شخص در درون آن تخیلات و توهّمات فرو می‌رود و اطراف را بر خود می‌بندد و بعد از آنجا شروع می‌كند به تصمیم گرفتن، در مقابل این شروع كند بایستد، شروع كند سب كند، شروع كند بر علیه این نامه بنویسد، شروع كند بر علیه او كتاب بنویسد، شروع كند در روزنامه بر علیه او مقاله بنویسد، شروع كند در رادیو و تلویزیون بر علیه او مطلب بگوید، شروع كند در این طرف و آن طرف به افراد دوستان بستگان بر علیه او صحبت كند.

 تمام اینها برای همان پوششی است كه در دور او قرار گرفته و این بر اساس آن نقطه‌چین‌هایی كه هر كدام از اینها یك مطلب دروغ اصلًا دروغ بوده واقعیت ندارد، اصلًا اصل ندارد و این شخص به خود اجازه نداده است كه در قبال این مطالب و نقطه‌هایی كه یكی پس از دیگری آمده و در كنار هم قرار گرفته و كلمه‌ای را تشكیل داده است به نام كلمه دشمن؛ دالش را یكی آورده، شینش را یك كس دیگر آورده، میمش را یك كس دیگری آورده، نونش را كس دیگر آورده، شده دشمن، مقابل او برای او تبدیل به دشمن می‌شود بدون اینكه این همان دالی را كه از اوّل آورد برای تو، قبل از اینكه شین بیاید در اطراف دال، فحص می‌كردی، تحقیق می‌كردی تا دیگر نوبت به شین نرسد. گذاشتی این دال در وجود تو ثبت بشود خیلی مسئله مهم است‌ها این دال در وجود ما ثبت شد، جا برای ورود شین باز شد این شین هم می‌آید در كنارش. افراد كه یك جور نیستند؛ با انسان حساب و كتاب دارند، می‌خواهند تصفیه كنند، حبّ و بغض دارند، اصلًا دین ندارند، اصلًا التزام ندارند، اصلًا التزام ندارند.