لزوم همت بلند و اهتمام سالک به راه و مسیر خود

أعوذباللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد

وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين‌

در جلسات گذشته صحبت از میزان و مقدار همّت و اراده و نیتی بود كه انسان باید نسبت به مسیر خود و هدف و مقصد خود در نظر بگیرد.

عرض شد برای هر منظوری انسان یك مقدار همّت و اراده به مقتضای اهمیت و وصول به آن مقصود در نظر می‌گیرد؛ مثلا كسی كه می‌خواهد برود یك فرسخ و دارویی را تهیه كند اگر بخواهد با وسیله عمومی برود طبعاً صد تومان دویست تومان كفایت می‌كند. مقصدی كه در یك فرسخی هست با این مقدار مصارف به مطلوب می‌رسد و یا از نظر وضعیت خود و نگاه به خود، آن قدرت و تحمّلی را كه برای رفتن و برگشتن یك فرسخ هست آن مقدار ناچیزی است. اگر سرش هم درد كند می‌گوید می‌رویم و بر می‌گردیم، ایرادی ندارد و اگر دل درد هم داشته باشد می‌گوید رفتن و برگشتن به میزان یك ربع به جایی برنمی‌خورد. این مقدار قابل تساهل و تسامح است. اما اگر یك نفر یك سفر زیارتی یا طولانی دارد یك مرتبه شب مبتلا به دل‌درد باشد نمی‌گوید علی اللَه برویم! می‌گوید شاید كار دستمان بدهد. یا برای میزان مصرف و مقداری كه در نظر می‌گیرد دیگر با پانصد تومان و هزار تومان اكتفا نمی‌كند، یك مبلغ قابل توجهی را برای این سفر برمی‌دارد.

به‌طور كلی در دنیا تمام مسائلی كه خداوند برای اشتغال انسان چه به امور دنیوی و چه به امور اخروی قرار داده است همه بر یك منهج و بر یك برنامه است، تفاوتی نمی‌كند. چه مسائل، مسائل دنیوی باشد چه مسائل اخروی باشد. این را از این نظر خدمت رفقا عرض می‌كنم تا اینكه نسبت به اهتمامی كه بزرگان نسبت به راه و مسیرشان داشتند و به عبارت دیگر با راه خودشان شوخی نمی‌كردند، بازی نمی‌گرفتند، به هر حال نمی‌گذراندند. نسبت به این مسئله مطلب را باز كنم. سؤالات و ابهاماتی پیش آمده بود راجع به این عبارت بنده كه گفته بودم: هر شخص ابتداءً به هر كیفیتی كه بیاید در مآل هم همان خواهد شد. دوستان سؤالاتی كرده بودند و مسائلی در ذهنشان آمده بود، گفتم قبل از پرداختن به مطلب جدید كه مسئله تقوا و مراتب تقوا و اختلافی كه بین تقوای متفاهم و مفهوم عرفی با آن تقوای واقعی است، قبل از آن راجع به این قضیه یك توضیحی بدهم.