
اصول اساسی راه سیروسلوک
بيان اصول اساسي راه سير و سلوك الهی . شرح فقره: تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذينَ لا يُريدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقينَ. 1 در اين فقرات شريفه امام صادق عليهالسلام هر آنچه را كه تمايل نفس به آنها مانع از رسيدن انسان به حقايق و عوالم معرفت و عالم توحيد ميشود بيان ميفرمايند. 2 تفسير آيه 83 سورۀ مباركه قصص: تلك الدار الآخرة نجعلها للذين... 3 بيان ديدگاه اولياء الهي و بزرگان نسبت به دنيا: الدنيا دار ممرٍّ و الآخرة دار مقرّ 4 ذكر حكايتي از مرحوم علّامه طهراني كه حكايت از ديد آلي و اعتباري ايشان نسبت به عالم دنيا و مافيها ميكند. 5 آنچه به عنوان مبنا و اساس در اعمال و كارهاي افراد بايد مورد لحاظ قرار گيرد لحاظ جنبۀ عقلاني و منطقي امور ميباشد نه جنبۀ تخيّلي و اعتباري و احساسي آنها. 6 مرحوم علّامه طهراني ميفرمايند: فرد عاقل براي رسيدن به مقصود و غايت خود در ارتباط با هر امري بايد بر اساس موقعيت و شرايط خود بهترين راه و بهترين مورد را انتخاب نمايد. 7 لزوم رعايت تعادل و پرهيز از افراط و تفريط در انجام امور و كارها و ذكر حكايتي از پيامبر اكرم صلی اللَه علیه وآله وسلم در اين رابطه. 8 بيان كيفيت ثبت و ضبط اعمال و نيات افراد توسط ملائكه و مشاهده آنها در روز قيامت. 9 عالم دنيا در عين دارا بودن همۀ جاذبهها و امور اعتباري، مسير حركت انسان به سمت معرفت وتوحيد پرودرگار متعال ميباشد. 10 ذكر حكايتي از مرحوم آية اللَه شيخ محمدحسين اصفهاني مسجد شاهي مبني بر ادراك اعتباريت عالم دنيا و مسائل آن توسط ايشان و انصراف از مسجد و امور آن. 11 توضيحي راجع به سخن اميرالمؤمنين عليهالسلام به مالك اشتر به عنوان حاكم مصر: اي مالك بهترين اوقات خود را براي عبادت وتوجه به پروردگار متعال قرار بده. 12 چگونه افرادي كه در زمان پيامبر اكرم صلی اللَه علیه وآله وسلم براي شركت در نماز جماعت حضرت و تبرك جستن از آب وضوي ايشان از يكديگر سبقت ميگرفتند پس از رحلت پيامبر صلی اللَه علیه وآله وسلم با نصّ صريح حضرت مبني بر خلافت اميرالمؤمنين علیه السلام مخالفت ميكنند. 13 توضيحي راجع به سخن پيامبر اكرم صلی اللَه علیه وآله وسلم مبني بر اهميت تفكر: تفكر ساعةٍ خير من عبادة سبعين سنة. 14 ذكر برخي از فضائل و مقامات باطني مرحوم شيخ محمدحسين اصفهاني مسجد شاهي. 15 اولي
اصول اساسی راه سیروسلوک
3افرادی كه در این دنیا میآیند بر طبق فرمایش اولیای الهی و ائمه دین باید به دنیا به صورت این نردهبان نگاه كنند. این نردهبان ده پلهای و پانزده پلهای را یكی یكی انسان طی میكند مقصد رسیدن به بام است، همین. بله نردهبان باید محكم باشد و نسبت به این باید دقت كنند، كج و كوله نباشد، از لحاظ ایمنی باید ایمن باشد، اطمینان برای رسیدن به بام برای انسان حاصل شود. اینها مطالب دقیقی است. اما دیگر رنگ آن چطور است و چوبش از كجا آمده و چه كسی این را ساخته؟ حالا برویم دنبالش ببینیم كه این را در چه تاریخی ساختهاند؟ آیا در این نردبان تاریخ ساخت، حك شده یا نشده، تمام اینها زوائدی است كه موجب اتلاف وقت است و انسان نباید در این مسائل تأمل كند.
آیه شریفه میفرماید كه این منزلگاه دنیا، فقط برای عبور است. اینكه در روایات داریم الدُّنیا جسرٌ، الدُّنْیا قَنْطَرَة1، دُنیاهُمُ الَّتِی هِی مَعبَرٌ لَهُم2، الدُّنْیا طَرِیقٌ3، الدُّنیا مَمَرٍّ وَ الآخِرَةُ مَقَرّ4، دنیا محل عبور است و آخرت منزلگاه قرار است، اینها همه حكایت از این مطلب میكند.
در یكی از نوارهایی كه مرحوم آقا راجع به سلوك ... رفقا نمیدانم قاعدتاً باید اینها را شنیده باشند و استماع كرده باشند. چون بنده بارها عرض كردهام برای كسی كه بخواهد راه خدا را طی كند شنیدن این مطالب كه از ایشان نقل شده است از اوجب واجبات است. شوخی هم نكردم، الان هم تكرار میكنم. این را هم بدانید بنده این مطالب را شاید بیست دفعه از ایشان شنیدهام و باز هم گوش میدهم و ضرر هم نمیكنم. چون انسان كلامی را از دهان اولیای خدا بشنود خیلی فرق میكند تا بنده و امثال بنده بخواهیم مطالب را بیان كنیم. اگر مطلبی است آنجاست و اگر چیزی را بنده میگویم از آنجا عرض میكنم، از خود مطلبی ندارم و در مظان چنین مطالبی هم نیستیم.
- النحصال، ج ١، ص ٦٥.
- عيون أخبار الرضا عليهالسّلام، ج ٢، ص ١٦٩.
- بحار الأنوار، ج ٥٧، ص ٣٢٩.
- الأمالى (للصدوق): إنّ الدنيا دارُ مَمَرّ و الآخرةُ دارُ مَقَرّ.
