
پرهیز از تفاخر و تكاثر
پرهیز از تفاخر و تكاثر
16این كلام میشود كلام اهل توحید. این میشود حكومت اسلام. اول رَبِّ اغْفِرْلِی. تمام انبیاء الهی و تمام ائمه علیهم السّلام و تمام اولیاء الهی قبل از تعهد و مسئولیت آمدند گفتند باید تزكیه نفس داشته باشیم. حضرت سلیمان چه میگوید؟ اول رَبِّ اغْفِرْلِی، اول تزكیه نفس. اول نفس مرا پاك كن. چرا؟ چون حكومت گول میزند! حكومت، انسان را از راه به در میكند! قدرت، غفلت میآورد و قدرت، حقایق را از چشم انسان كنار میزند. چه شخصی حقیقت و واقعیت همیشه در جلوی چشم اوست؟ آن كسی كه اول تزكیه شده باشد. تزكیه نه اینكه طهارة الأعراق ابن مِسكَوَیه1 را برود بخواند، یا جامع السعادات نراقی را برود بخواند یا معراج السعاده یا اوصاف الاشراف خواجه نصیر، این را تزكیه نمیگویند. تزكیه نفس حالتی است كه برای انسان حاصل میشود به واسطه مراقبه و به واسطه مجاهده و به واسطه اطاعت و تسلیم صددرصد با راهنمایی فرد خبیر و شخصی كه به مقام معرفت رسیده باشد، نه سرخود. این را تزكیه میگویند. اگر فردی سرخود بیاید و بخواهد به این مطالب بپردازد خطراتی كه برای او به وجود میآید بیش از آن وقت است كه هنوز پا به این مسیر نگذاشته باشد. آن خطراتش خیلی بیشتر است. نفس او به قدرت و غلبهای میرسد كه آن غلبه و آن قدرت، موجب خطراتی عظیم و موجب مهالكی بسیار عظیم، هم برای خود و هم برای افرادیست كه در تحت مسئولیت خودش گرفته، و ای كاش این كار را نمیكرد. چرا؟ چون سرخود آمده و به جای اینكه مسیری را انتخاب كند كه نفس را در نفسانیات بكوبد و آن روزنههای بروز و ظهور را سد كند. تازه آمده حربه به دستش داده، تازه آمده وسیله به دستش داده. شما خیال میكنید قضیه نفس به همین راحتی است؟! از یك جا راه را میبندی، از ده جا سرش را بیرون میآورد! از ده جا سرش را میبندی، از صد جا میآید خودش را نشان میدهد.
- ٢. نام كامل كتاب تهذيب الأخلاق و طهارة الأعراق اثر أبوعلى أحمد بن محمد بن مسكويه (المتوفى: ٤٢١ ه-) است كه البته با لفظ تطهير الأخلاق هم وارد شده است.
