خداوند متعال شیطان را برای تکامل بشر خلق کرده است
10پس از مرحوم آقا رضوان اللَه علیه در یك جریانی كه پیش آمده بود من دیدم آن جریان درست برخلاف زمان مرحوم آقا در نقطه مقابل دارد حركت میكند. روش تربیت مرحوم آقا از بین بردن نفوس و از بین بردن انانیت و از بین بردن نقاط نفسانی و در مقابل، لطافت نفس و تجرّد روح و لطافت روح و تبدیل نقاط دنیوی و هواهای نفسانی و فرعونیتها و انانیتها به جنبههای توحیدی بود. این روش، روش بزرگان بوده و بدون این اصلًا فائدهای ندارد؛ یعنی كلاه همه پس معركه است هیچ فائدهای ندارد. در جریانی كه بهوجود آمد من دیدم درست در نقطه مقابل جریان تربیتی مرحوم آقا مسئله دارد حركت میكند. بزرگنمایی نقاط مثبت موهومی، نه واقعی و ابراز و اظهار جهات تخیلی و در مقابل، پوشاندن نقاط ضعف و نقصان و از بین بردن نقد و اصلاح و تذكر. این جریان دارد پیش میآید. من نامهای نوشتم و در آن نامه مواردی كه باید در كیفیت سیر حالا كاری نداریم بر اینكه این امور و این تدبیر به دست اهلش و متخصصّش و فرد خبیرش دارد انجام میگیرد یا نمیگیرد، اصلًا به این مطلب كاری نداریم گفتم كه این مطالب غلط است و باید مسیر بر طبق این نظام حركت كند، باید بر طبق این روش حركت كند. قضیه چه شد؟ همین مطلبی را كه خدمتتان عرض كردم انجام شد. یعنی به جای توجّه و به جای تنبّه و به جای پندگیری، مسئله در آن كفه ترازو قرار گرفت، فهمیدم مطلب به نحو دیگری است.
بنای عالم تكوین و عالم تشریع بر این اساس است. بنای عالم تكوین بر سیر تكاملی و تغییر و تبدّلهایی است كه بر یك شیء انجام میشود و بنای عالم تشریع و تربیت بر كیفیت سیر به همین نحوهای است كه روشن میشود. آن خصوصیتی را كه خدای متعال در عالم تربیت نه در عالم تكوین، شیطان به عالمتكوین كاری ندارد. عالم تكوین سلسله علل خودش را دارد و هیچ ارتباطی به شیطان ندارد. شیطان وظیفهاش دخل و تصرف در عالم تشریع است، در عالم تربیت است و در عالم تكالیف و اوامر و نواهی الهی است. خدای متعال برای تكامل بشر و برای ظهور و بروز مقام خلیفةاللَهی و رسیدن به عالیترین مرتبه معرفت و كمال كه عبارت است از فناء فیاللَه شیطان را قرار داد. شیطان به واسطه تذكراتی كه در موارد مختلف بر انسان وارد میكند به همان شیوهای كه در جلسه گذشته عرض شد و وسوسههایی را كه میكند آن نقاط ضعف را برای انسان در مسیر تكاملی نشان میدهد. این نقاط، نقاط ضعف تو است.

