
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
معنای ذکر خدا. ارزش یافتن ذکر، به سبب ایجاد یاد خدا. اهمیّت دوام بر عمل. ضربالمثل «عبادت قورباغه». فضای خالی از ازدحام و غوغای نفوس آخر شب. اهمیّت رفق و مدارای با نفس در سیر و سلوک. تمثیل زیبای روایی از عدم رِفق با نفس. دوام مشغولیّت نفس. ذکر امور باقیه بهتر است یا ذکر امور فانیه؟!. اهتمام مرحوم قاضی به یاد خدا و دوری از کلام دنیوی. طلب امام سجّاد علیه السلام از خداوند مواهب لا یتناهیٰ را. استحباب دعا کردن برای تشرّف به حج. داستان تشرّف خواهر مؤلّف به حجّ تمتّع. امام مجتبی علیهالسّلام بیست و پنچ مرتبه پیاده حج کردند. معنای اصطلاحی سنّت. کیفیّت «نماز والدین». حکایتی در کیفیّت رسیدن نماز والدین به آنها. سالک باید دل پدر و مادر را بهدست بیاورد. در همۀ خیرات، ما را با مؤمنین عالَم شریک کن. حکایت مرحوم علاّمه و دعای رفیقی در حقّ او. توصیههای پیامبر اکرم به حضرت فاطمۀ زهرا علیهما السّلام در اعمال قبل از خواب. مزاح پیامبر اکرم صلّی اللَه علیه و آله با اصحاب در مسجد. مزاح پیامبر و امیرالمؤمنین علیهما السّلام با همدیگر. مزاح پیامبر اکرم با زن شاکی از شوهرش. مشرکین، وجودشان در عالم گم میشود. بهترین روزها، روز مرگ است با نامه قبولی اعمال. از هر کسی بیرحمتر، نفس انسان است. خداوندا! آن نعمت صالحی را که دادی از من سلب نکن.
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
توضیحات:
معنای ذکر خدا. ارزش یافتن ذکر، به سبب ایجاد یاد خدا. اهمیّت دوام بر عمل. ضربالمثل «عبادت قورباغه». فضای خالی از ازدحام و غوغای نفوس آخر شب. اهمیّت رفق و مدارای با نفس در سیر و سلوک. تمثیل زیبای روایی از عدم رِفق با نفس. دوام مشغولیّت نفس. ذکر امور باقیه بهتر است یا ذکر امور فانیه؟!. اهتمام مرحوم قاضی به یاد خدا و دوری از کلام دنیوی. طلب امام سجّاد علیه السلام از خداوند مواهب لا یتناهیٰ را. استحباب دعا کردن برای تشرّف به حج. داستان تشرّف خواهر مؤلّف به حجّ تمتّع. امام مجتبی علیهالسّلام بیست و پنچ مرتبه پیاده حج کردند. معنای اصطلاحی سنّت. کیفیّت «نماز والدین». حکایتی در کیفیّت رسیدن نماز والدین به آنها. سالک باید دل پدر و مادر را بهدست بیاورد. در همۀ خیرات، ما را با مؤمنین عالَم شریک کن. حکایت مرحوم علاّمه و دعای رفیقی در حقّ او. توصیههای پیامبر اکرم به حضرت فاطمۀ زهرا علیهما السّلام در اعمال قبل از خواب. مزاح پیامبر اکرم صلّی اللَه علیه و آله با اصحاب در مسجد. مزاح پیامبر و امیرالمؤمنین علیهما السّلام با همدیگر. مزاح پیامبر اکرم با زن شاکی از شوهرش. مشرکین، وجودشان در عالم گم میشود. بهترین روزها، روز مرگ است با نامه قبولی اعمال. از هر کسی بیرحمتر، نفس انسان است. خداوندا! آن نعمت صالحی را که دادی از من سلب نکن.
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
6مسلّماً آن [ذکر بقاء] بهتر است دیگر؛ چون آن انسان را به ابدیّت گرایش میدهد، و توجّه به این امور فانیه، ذهن انسان را به سمت خودش میکشد. در اینجا میفرماید:
اللَهمّ اشغَلنا بِذکرِکَ؛ «خدایا، ما را به ذکر خودت مشغول کن، همیشه یاد تو باشیم!»
و چقدر خوب است انسان یاد خدا باشد؛ همیشه یاد خدا باشد همیشه! هیچ غفلتی نکند!1
اهتمام مرحوم قاضی به یاد خدا و دوری از کلام دنیوی
یکی از دوستان ما در نجف اشرف، ایشان میفرمود که:
ما سیزده سال به درس مرحوم قاضی ـ رحمة اللَه علیه ـ میرفتیم و هر روزی یکی دو ساعت، کمتر بیشتر خدمت ایشان بودیم، و در این مدّت سیزده سال یک کلام دنیوی از ایشان نشنیدیم که یک روز یک جمله از دنیا بگویند! سیزده سال! یکی دیگر از رفقا میگفت:
یکوقتی از شیراز یک حوالهای رسیده بود که ما بدهیم خدمت مرحوم قاضی، و من هم خدمت مرحوم قاضی تردّد نداشتم و رفتوآمد نمیکردم. یک روز رفتم خدمت ایشان و بین نماز مغرب و عشاء آن حواله را خدمت ایشان دادم، و بعد مدام با خودم گفتم که یک سؤالی از ایشان بکنم، گفتم که آقا خیلی معذرت میخواهم، یک سؤالی از حضرتعالی میخواهم بکنم. گفتند: بگو بچّهجان! عزیزم بگو چه میخواهی بگویی؟ گفتم که: میخواهم عرض کنم اینکه شما دم از وحدت خدا میزنید و میگویید مثلاً انسان به مقام وصول میرسد و به مقام لقاء خدا میرسد و فانی در ذات پروردگار میشود، اینها حقیقت دارد یا خیال است؟
(گفت:) مرحوم قاضی یک نگاه تندی به من کرد، دستش را به محاسن خودش کشید گفت: عزیز من، من چهل سال است در این وادی هستم! خیال است؟! خیال؟!
این، اشتغالِ به ذکر خدا است! «اللَهمّ اشغَلنا بِذِکرِکَ» معنایش این است که همیشه ذهنِ ما را مشغول خودت کن! غیر از خودت هیچ پردهای در ذهن انسان پیدا نشود، هیچ هیچ هیچ! صاف و پاک.
و أعِذنا مِن سَخَطِکَ؛ «و ما را از غضب خودت در دامن خودت پناه بده!».
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون این مطلب رجوع شود به آیین رستگاری، ص ١٤٦.
