مراتب مباهات و چگونگى مقابله با آن‏

أعوذباللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد

وعلى اهل بيته الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين‌

وَ إِذَا شْتَغَلَ الْعَبْدُ بِما امَرَهُ اللَه تَعالی و نَهاه لا یتَفَرَّقُ مِنْهُما الَی الْمِراءِ وَ الْمُباهاتِ مَعَ النّاس وقتی كه عبد به آنچه كه خدای متعال او را امر كرده اشتغال پیدا كند و یا آنچه كه‌مورد نهی اوست ترك كند لا یتَفَرّقُ مِنهُما الَی الْمِراءِ وَالْمُباهاتِ مَعَ النّاس دیگر مجال پیدا نمی‌كند، دیگر آن حال و هوا را ندارد؛ معنی لا یتَفَرّقُ یعنی دیگر اصلًا برایش مجالی نمی‌ماند، حال و هوایی نمی‌ماند، فكری نمی‌ماند كه بخواهد با كارهای خودش به مردم فخر بفروشد و مباهات كند، من این هستم ما این‌چنین نماز می‌خوانیم، ما این‌چنین انفاق می‌كنیم، ما این‌چنین با خدای خود رابطه داریم، ما این‌چنین در میان مردم حركت می‌كنیم، ما این‌چنین به فقراء رسیدگی می‌كنیم، ما این‌طورهستیم لا یتَفَرَّقُ یعنی اصلًا برایش حال و هوایی نمی‌ماند، فكری نمی‌ماند، مجالی نمی‌ماند.

در مجلس گذشته و جلسه قبل خدمت دوستان عرض شد كه مباهات و فخرفروشی به دو صورت ممكن است از انسان سر بزند.

صورت اول: حالتی است كه بین انسان با افراد دیگر اتفاق می‌افتد و بیشتر از این قبیل است كه انسان در ارتباط با افراد می‌خواهد دیگران را متوجه اعمال خودش بكند و نقاط مثبت را به رخ دیگران بكشد و نقاط منفی را از دیگران پنهان كند. این یك روش متداولی است كه عموم افراد و طبقات به این مسئله مبتلا هستند و راجع به این قضیه قبلًا صحبت شد.

بعضی‌ها در مقام مبارزه با این مسئله راه اشتباهی را می‌پیمایند و برای دور كردن این جهت از خود حتی ممكن است به راه غیر مشروع متوسل بشوند، گروهها و بعضی از فرق صوفیه هستند كه اینها من باب مثال نماز مغرب و عشاء نماز جهریه را آهسته می‌خوانند می‌گویند ریا می‌شود و یا اینكه فرض كنید حج را انجام نمی‌دهند می‌گویند انسان در میان مردم معروف می‌شود، انسان را می‌شناسند، مخصوصاً كه سابق افراد برای رفتن به حج و یا عتبات با مشكلات طاقت‌فرسایی روبرو بودند گاهی از اوقات می‌شد كه یك سفر حج شش ماه به طول می‌انجامید و از مهالكی عبور می‌كردند این‌طور نبود كه بعد از دوساعت انسان در آنجا حضور پیدا كند، گاهی از اوقات اینها سه ماه در راه بودند با چه خطراتی مواجه بودند واقعاً هم حج آن موقع حج بود، یك حساب دیگری داشت. در سر این گردنه‌ها چه افرادی را غارت می‌كردند، در همین سفر به خراسان و زیارت امام رضا علیه‌السّلام یكی از نقاط بسیار پرخطر همین فیروزكوه بود كه اشرار در اینجا مجتمع می‌شدند و افراد را غارت می‌كردند، مردان را سر می‌بریدند و زنها را می‌بردند. یعنی زیارت امام رضا آن موقع این‌طور بود، حالا بعد یك ساعت آدم بلند می‌شود به آنجا می‌رسد خلاصه به این كیفیت بود.