كیفیت تأثیر اعمال و رفتار انسان بر نفس و ملكوت او

امروز روز جمعه پنجم ربیع الثانی را چگونه می‌گذرانی؟ این مسئله است، این را ما باید دقت كنیم و چنانچه نسبت به آن سهمیه آن وقت مراقبت داشته باشیم، مراقبه كنیم، محاسبه داشته باشیم، همانطوری كه بزرگان توصیه داشتند و وقت خود را به بطالت نگذرانیم، با اعمال و رفتارپوچ و بی معنا روز را به شب و شب را به روز نیاوریم، اگر آنطور كه بزرگان راه و اولیاء طریق مطلب را از نظرمراقبه بیان كرده اند، ما انجام بدهیم، در قبال سهمیه همین امروزروسفید خواهیم بود. فقط همین امروز! فردا برای خود حصه ی دیگری دارد و حساب و كتاب دیگری دارد. لذا هر سهمیه ی از وجود برای انسان دیگر قابل بازگشت نیست. گرچه ممكن است خدای متعال بواسطه توبه، بواسطه ی غلبه رحمت و بواسطه ی آن روح لطف و عظمت پرده بر لغزشها و خطاهای گذشته ی ما بیاندازد و باب توبه را برای همین مسئله باز كرده است و برای همه این باب رحمت باز است، اما آن سهمیه ی وجودی كه مربوط به امروز است، او دیگر برنمی گردد. یعنی اگر قرار باشد كه به یك شخص یك لیوان سهمیه بدهند، این شخص با از بین بردن امروز، ثلث این لیوان را به زمین می‌ریزد، دو ثلث دیگر باقی می‌ماند جای این ثلث خالی را چیزی پر نخواهد كرد.

اینجاست كه رسول خدا صلی ال له علیه و آله وسلم می‌فرمایند: «من اقترف ذَنْباً فارَقَهُ عَقْلٌ لَنْ یعُدْ ابَداً¹» كسی كه در هر لحظه از لحظات عمر خود گناهی را مرتكب بشود، لغزشی از او سر بزند، خطایی ازاو سربزند، عقلی از او مفارقت خواهد كرد كه هیچگاه برنخواهد گشت. یعنی اگراین شخص به كمال هم برسد آن مرتبه ی از وجودی‌اش را از دست داده است. افراد از نقطه نظر مراتب وجودی كمالی مختلف هستند، دارای سعه‌های مختلفی هستند و این مسئله در بقاء بعد از فنا وقتی كه انسان از مرتبه بساطت و مرتبه هوهویت‌نزول پیدا می‌كند به مراتب كثرت و تعینات قابل مشهود است. انسان كیفیت ظروف اولیاء الهی و مقام ابرازو اظهار و اثبات آنها را می‌بیند، كه از ابراز و اظهار و اثبات، به ثبوت و ظهور و بروز آنها پی می‌برد، كه در چه نقطه ای و در چه مر تبه ای قرار دارند. مقصود رسول اكرم از فارَقَهُ عَقْلٌ لَنْ یعُدْ ابَداً این است كه یك مقدار از آن سرمایه ای را كه خدای متعال در نفس انسان قرار داده و نفس را به واسطه ی آن سرمایه قابل برای رسیدن به مرتبه كمال میگرداند، آن سرمایه را انسان بواسطه گناه از دست می‌دهد. و این مطلب با آنچه كه در قرآن كریم نسبت به او تذكر داده می‌شود و روایات ائمه علیهم السلام هم بر این مسئله دلالت دارد، منافاتی ندارد، كه راجع به افرادی كه واقعاً رجوع كرده اند و واقعا به خدا برگشتند و واقعاً ازهمه تعلقات دست برداشتند و اتفاقاً این یك مسئله مشهودی هم است و تجربه هم شده و نظیرزیادی برای او به اثبات رسیده، كه اینها بواسطه رجوع به پروردگار آنچنان تحول پیدا می‌كنند كه گویی گناهی مرتكب نشده اند! خطائی از آنها سرنزده است!