ساختار وجودى مرد و زن و هدف از خلقت ایشان
حقيقت نفس و روح مرد و زن شرح فقره: قلت يا ابا عبداللَه ما حقيقة .العبودية ...و لا يدبِّر العبد لنفسه تدبيراً. 1 خداوند تبارك و تعالي بر اساس جنبۀ فاعلي مرد و جنبۀ انفعالي زن خصوصيات و صفاتي مطابق با تعهد و مسئوليت ايشان بر عهدۀ‌شان گذاشته است 2 بينش و نظر اسلام نسبت به ساختار وجودي مرد و زن و هدف از خلقت ايشان چه مي‌باشد؟ 3 ذكر دو وجه براي اينكه چرا خطابات قرآن در عين اينكه شامل زنان هم مي‌شوند به صورت مذكر آورده شده‌اند 4 در بسياري از آيات قرآن خطابات هم به صورت مذكر وهم مؤنث آمده است و اين دلالت مي‌كند بر اينكه در نظام تكاملي خلقت اين دو جنس با هم يك هدف را تعقيب مي‌كنند 5 تفسير آيه شريفه وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ... 6 زن و شوهر بايد به وظايف خود بر اساس تكليف الهي عمل كنند نه صرفاً به خاطر علاقه و روابط طرفيني 7 بر طبق آيه مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِن اعمال صالح مرد و زن بايد بر اساس ايمان به پروردگار باشد 8 مرحوم علّامه طهراني مي‌فرمودند: از جمله بزرگ‌ترين اشتباهاتي كه پدر و مادر مرتكب مي‌شوند اين است كه ايشان خود را صرفاً متعهد و مسئول تربيت و راهنمايي فرزندان در زمان طفوليت مي‌دانند نه در زمان بزرگسالي 9 تفسير و توضيح حيات طيبه بر اساس آيه مذكور 10 زبان حال پيامبر اكرم در هنگام رسيدن به بعثت در بيان خواجه حافظ شيراز رحمة اللَه علیه: من كه ملول گشتمي از نفس فرشتگان قال و مقال عالمي مي‌كشم از براي تو 11 بر اساس آيه شريفه هر يك از زن و مرد با انجام اعمال صالح در حالت ايمان به حيات طيبه رسيده و جزايي بالاتر از اعمال خويش دريافت مي‌كنند 12 وجود انسان وجوديست كه از ذات پروردگار و عالم سعه و تجرد و نور نشأت گرفته و به اين عالم دنيا تنزل پيدا كرده است 13 لازمه انتساب روح انسان به پروردگار اثبات مقام تجرد و اتصاف روح به همان اوصافي است كه آن اوصاف به وجود بسيط و بالصرافه و اطلاقي پروردگار برمي‌گردد 14 توضيحي راجع به صفات فطري و اكتسابي در انسان‌ها
ساختار وجودى مرد و زن و هدف از خلقت ایشان
توضیحات:
حقيقت نفس و روح مرد و زن شرح فقره: قلت يا ابا عبداللَه ما حقيقة .العبودية ...و لا يدبِّر العبد لنفسه تدبيراً. 1 خداوند تبارك و تعالي بر اساس جنبۀ فاعلي مرد و جنبۀ انفعالي زن خصوصيات و صفاتي مطابق با تعهد و مسئوليت ايشان بر عهدۀ‌شان گذاشته است 2 بينش و نظر اسلام نسبت به ساختار وجودي مرد و زن و هدف از خلقت ايشان چه مي‌باشد؟ 3 ذكر دو وجه براي اينكه چرا خطابات قرآن در عين اينكه شامل زنان هم مي‌شوند به صورت مذكر آورده شده‌اند 4 در بسياري از آيات قرآن خطابات هم به صورت مذكر وهم مؤنث آمده است و اين دلالت مي‌كند بر اينكه در نظام تكاملي خلقت اين دو جنس با هم يك هدف را تعقيب مي‌كنند 5 تفسير آيه شريفه وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ... 6 زن و شوهر بايد به وظايف خود بر اساس تكليف الهي عمل كنند نه صرفاً به خاطر علاقه و روابط طرفيني 7 بر طبق آيه مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِن اعمال صالح مرد و زن بايد بر اساس ايمان به پروردگار باشد 8 مرحوم علّامه طهراني مي‌فرمودند: از جمله بزرگ‌ترين اشتباهاتي كه پدر و مادر مرتكب مي‌شوند اين است كه ايشان خود را صرفاً متعهد و مسئول تربيت و راهنمايي فرزندان در زمان طفوليت مي‌دانند نه در زمان بزرگسالي 9 تفسير و توضيح حيات طيبه بر اساس آيه مذكور 10 زبان حال پيامبر اكرم در هنگام رسيدن به بعثت در بيان خواجه حافظ شيراز رحمة اللَه علیه: من كه ملول گشتمي از نفس فرشتگان قال و مقال عالمي مي‌كشم از براي تو 11 بر اساس آيه شريفه هر يك از زن و مرد با انجام اعمال صالح در حالت ايمان به حيات طيبه رسيده و جزايي بالاتر از اعمال خويش دريافت مي‌كنند 12 وجود انسان وجوديست كه از ذات پروردگار و عالم سعه و تجرد و نور نشأت گرفته و به اين عالم دنيا تنزل پيدا كرده است 13 لازمه انتساب روح انسان به پروردگار اثبات مقام تجرد و اتصاف روح به همان اوصافي است كه آن اوصاف به وجود بسيط و بالصرافه و اطلاقي پروردگار برمي‌گردد 14 توضيحي راجع به صفات فطري و اكتسابي در انسان‌ها
ساختار وجودى مرد و زن و هدف از خلقت ایشان
4پس بنابراین، آن مطلبی كه بعضی‌ها مطرح می‌كنند این است كه شاید در اینجا به واسطه آن اعتلاءِ روحی و رجحان در شخصیت مرد، خدای متعال خطاب را متوجه هر دو كرده، منتها آن ضمیری كه به كار برده است آن ضمیر مردان است، البته زنان هم شامل این خواهند شد، این به‌خاطر علو شأن مردان است. ولی اگر ما یك قدری بیشتر دقت كنیم و مسئله افراط و تفریط را كنار بگذاریم، متوجه می‌شویم كه یك نكته بسیار دقیق و لطیفی در اینجا قرار دارد، و آن نكته كه بعداً به او اشاره خواهم كرد اشاره به جنبه عقلانی و جنبه تفكّر و آن روح ایمانی است كه آن روح ایمان در هر دوی این دو جنس وجود دارد و خطابی كه در اینجا تعلق گرفته است نه به خصوصیت ظاهری رجولیت و انوثیت این دو جنس است، بلكه به همان جنبه‌روحانی این دو مسئله برمی‌گردد. كه ان‌شاءاللَه راجع به این قضیه اگر خداوند توفیق داد در این مجلس و الا در مجلس دیگر توضیحی عرض می‌كنم.
ولی در بعضی از آیات ما می‌بینیم كه آیه هر دو جنس را با هم ذكر كرده است. آیه‌ای كه می‌فرماید: إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِماتِ وَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ. .. الأحزاب، ٣٥ ببینید مسلمین با مسلمات، مؤمنین و مؤمنات، این نظر بر این دارد كه جای هیچ شك و شبهه‌ای دیگر باقی نگذارد، مسئله مربوط به هر دو است. كسی نیاید بگوید چرا در اینجا خدا خطاب به مردان كرده است پس بنابراین مردان دارای رجحان هستند و زنان در مرتبه پایین تر هستند و مورد توجه نیستند. نه، مسلمین و مسلمات، مؤمنین و مؤمنات وَ الْقانِتِينَ وَ الْقانِتاتِ آنهایی كه به خدا ابتهال می‌كنند و رو می‌آورند و دعا می‌كنند وَ الصَّابِرِينَ وَ الصَّابِراتِ هم افرادی كه صبر می‌كنند و هم زنانی كه صابر هستند، بر تكالیف صبر می‌كنند، بر مصائب صبر می‌كنند، بر فرازونشیب‌های زندگی كه برای آنها پیدا می‌شود صبر می‌كنند، صبر در خوشی كه معنا ندارد! بر آنچه كه برای آنها خدا تقدیر كرده است صبر می‌كنند. الْمُتَصَدِّقِينَ آن كسانی‌كه صدقه می‌دهند وَ الْمُتَصَدِّقاتِ زنها، وَ الْخاشِعِينَ آنهایی كه در مقام خشوع هستند وَ الْخاشِعاتِ زن‌هایی كه در مقام خشوع‌اند. وَ الْحافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَ الْحافِظاتِ آن مردانی كه خود را از تماس با نامحرم در امان می‌دارند و زنانی كه خود را از تماس با نامحرم محفوظ می‌دارند. وَ الذَّاكِرِينَ اللَه كَثِيراً وَ الذَّاكِراتِ آن افرادی كه ذكر خدا را بسیار می‌كنند و بسیار یاد خدا هستند، دائماً در حال توجه به او هستند و او را معیار برای كارشان قرار می‌دهند وَ الذَّاكِراتِ زن‌هایی كه این‌چنین هستند. نتیجه چه خواهد شد؟! أَعَدَّ اللَه لَهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً الأحزاب، ٣٥ أَعَدَّ اللَه لَهُمْ خدا برای اینها نمی‌گوید ... أَعَدَّ اللَه لَهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً خدا برای همه‌اینها به صیغه رجولیت و به صیغه ذكوریت مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً كه این بسیار نكته دقیقی است. این را در نظر داشته باشید تا اینكه ما وقتی وارد بحث عدم اختلاف بین زن و مرد در مراتب عالی و ملكوت می‌شویم، این نكته در آنجا به درد می‌خورد و باید ملاحظه كرد.