ساختار وجودى مرد و زن و هدف از خلقت ایشان
حقيقت نفس و روح مرد و زن شرح فقره: قلت يا ابا عبداللَه ما حقيقة .العبودية ...و لا يدبِّر العبد لنفسه تدبيراً. 1 خداوند تبارك و تعالي بر اساس جنبۀ فاعلي مرد و جنبۀ انفعالي زن خصوصيات و صفاتي مطابق با تعهد و مسئوليت ايشان بر عهدۀ‌شان گذاشته است 2 بينش و نظر اسلام نسبت به ساختار وجودي مرد و زن و هدف از خلقت ايشان چه مي‌باشد؟ 3 ذكر دو وجه براي اينكه چرا خطابات قرآن در عين اينكه شامل زنان هم مي‌شوند به صورت مذكر آورده شده‌اند 4 در بسياري از آيات قرآن خطابات هم به صورت مذكر وهم مؤنث آمده است و اين دلالت مي‌كند بر اينكه در نظام تكاملي خلقت اين دو جنس با هم يك هدف را تعقيب مي‌كنند 5 تفسير آيه شريفه وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ... 6 زن و شوهر بايد به وظايف خود بر اساس تكليف الهي عمل كنند نه صرفاً به خاطر علاقه و روابط طرفيني 7 بر طبق آيه مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِن اعمال صالح مرد و زن بايد بر اساس ايمان به پروردگار باشد 8 مرحوم علّامه طهراني مي‌فرمودند: از جمله بزرگ‌ترين اشتباهاتي كه پدر و مادر مرتكب مي‌شوند اين است كه ايشان خود را صرفاً متعهد و مسئول تربيت و راهنمايي فرزندان در زمان طفوليت مي‌دانند نه در زمان بزرگسالي 9 تفسير و توضيح حيات طيبه بر اساس آيه مذكور 10 زبان حال پيامبر اكرم در هنگام رسيدن به بعثت در بيان خواجه حافظ شيراز رحمة اللَه علیه: من كه ملول گشتمي از نفس فرشتگان قال و مقال عالمي مي‌كشم از براي تو 11 بر اساس آيه شريفه هر يك از زن و مرد با انجام اعمال صالح در حالت ايمان به حيات طيبه رسيده و جزايي بالاتر از اعمال خويش دريافت مي‌كنند 12 وجود انسان وجوديست كه از ذات پروردگار و عالم سعه و تجرد و نور نشأت گرفته و به اين عالم دنيا تنزل پيدا كرده است 13 لازمه انتساب روح انسان به پروردگار اثبات مقام تجرد و اتصاف روح به همان اوصافي است كه آن اوصاف به وجود بسيط و بالصرافه و اطلاقي پروردگار برمي‌گردد 14 توضيحي راجع به صفات فطري و اكتسابي در انسان‌ها
ساختار وجودى مرد و زن و هدف از خلقت ایشان
توضیحات:
حقيقت نفس و روح مرد و زن شرح فقره: قلت يا ابا عبداللَه ما حقيقة .العبودية ...و لا يدبِّر العبد لنفسه تدبيراً. 1 خداوند تبارك و تعالي بر اساس جنبۀ فاعلي مرد و جنبۀ انفعالي زن خصوصيات و صفاتي مطابق با تعهد و مسئوليت ايشان بر عهدۀ‌شان گذاشته است 2 بينش و نظر اسلام نسبت به ساختار وجودي مرد و زن و هدف از خلقت ايشان چه مي‌باشد؟ 3 ذكر دو وجه براي اينكه چرا خطابات قرآن در عين اينكه شامل زنان هم مي‌شوند به صورت مذكر آورده شده‌اند 4 در بسياري از آيات قرآن خطابات هم به صورت مذكر وهم مؤنث آمده است و اين دلالت مي‌كند بر اينكه در نظام تكاملي خلقت اين دو جنس با هم يك هدف را تعقيب مي‌كنند 5 تفسير آيه شريفه وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ... 6 زن و شوهر بايد به وظايف خود بر اساس تكليف الهي عمل كنند نه صرفاً به خاطر علاقه و روابط طرفيني 7 بر طبق آيه مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِن اعمال صالح مرد و زن بايد بر اساس ايمان به پروردگار باشد 8 مرحوم علّامه طهراني مي‌فرمودند: از جمله بزرگ‌ترين اشتباهاتي كه پدر و مادر مرتكب مي‌شوند اين است كه ايشان خود را صرفاً متعهد و مسئول تربيت و راهنمايي فرزندان در زمان طفوليت مي‌دانند نه در زمان بزرگسالي 9 تفسير و توضيح حيات طيبه بر اساس آيه مذكور 10 زبان حال پيامبر اكرم در هنگام رسيدن به بعثت در بيان خواجه حافظ شيراز رحمة اللَه علیه: من كه ملول گشتمي از نفس فرشتگان قال و مقال عالمي مي‌كشم از براي تو 11 بر اساس آيه شريفه هر يك از زن و مرد با انجام اعمال صالح در حالت ايمان به حيات طيبه رسيده و جزايي بالاتر از اعمال خويش دريافت مي‌كنند 12 وجود انسان وجوديست كه از ذات پروردگار و عالم سعه و تجرد و نور نشأت گرفته و به اين عالم دنيا تنزل پيدا كرده است 13 لازمه انتساب روح انسان به پروردگار اثبات مقام تجرد و اتصاف روح به همان اوصافي است كه آن اوصاف به وجود بسيط و بالصرافه و اطلاقي پروردگار برمي‌گردد 14 توضيحي راجع به صفات فطري و اكتسابي در انسان‌ها
ساختار وجودى مرد و زن و هدف از خلقت ایشان
3بنابراین ما باید ببینیم نظر اسلام نسبت به ساختار وجودی زن و مرد چیست و هدف عالم تكوین و عالم خلقت از خلقت زن و مرد چیست. و آیا هر دو برای رسیدن به نقاط تكاملی خود مساوی خلق شدند؟ و یا اینكه به اعتقاد بعضی یكی مقدمه برای تكامل دیگری خواهد بود و در اصل، آن سكّه فلاح و رستگاری و رسیدن به كمال به نام مرد زده شده است نه به نام زن! آیا این درست است یا اینكه مطلب چیز دیگری است؟
در آیات شریفه قرآن نسبت به این مسئله تصریحاتی وارد است، آیات در این زمینه بسیار است. آیه‌ای دارد كه تمام نقاط حسّاس و آن مسائل كلیدی تربیت زن و مرد و اهدافی كه زن و مرد به آن اهداف می‌رسند را مشروحاً بیان كرده است. در آیات قرآن تا آنجایی‌كه انسان مطالعه و قرائت كند و تدبّر كند به این مسئله پی می‌برد كه وقتی‌كه خطاب برای مؤمنین و مؤمنات هست اكثریت توجه این خطاب‌ها به مردان است: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ... البقرة، ١٠٤ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هاجَرُوا ... البقرة، ٢١٨ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَه بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ ... التوبة، ٢٠ و امثال ذلك كه در این خطاب‌ها، خطاب به مرد است؛ یعنی ضمیری كه در اینجا آمده خطاب به مرد است، چون در زبان عرب به خلاف زبان فارسی كه برای مذكّر و مؤنث جملات تفاوتی نمی‌كند مثلا برو و بیا هم به زن گفته می‌شود هم به مرد، در زبان عربی برای مرد یك جمله‌ای استعمال می‌شود، برای زن جمله دیگری استعمال می‌شود. ضمائر در تخاطب، تفاوت می‌كنند. چطور اینكه در زبان انگلیسی هم مسئله همین‌طور است زن و مرد یكسان است، فقط در ضمیر با هم اختلاف دارند امّا در جملات نه، زن و مرد هر دو با هم به یك نَسَق آورده می‌شوند. در زبان عربی تمام خطاب‌ها، خطاب به مرد است: ای كسانی‌كه ایمان آوردید، ای كسانی‌كه مجاهده كردید. ولی آیا مقصود فقط مرد است یا اینكه زن را هم شامل می‌شود؟ شكّی نیست همان‌طوری كه مرد مكلّف به ایمان پروردگار و عمل صالح و اطاعت از دستور و برنامه‌ای است كه شرع مقدس آن برنامه را برای تكامل او بوجود آورده است زن هم همین‌طور است و تفاوتی ندارد. در اینجا ممكن است دو وجه برای این مسئله مطرح بشود: وجه اوّل این است كه اگر قرار باشد كه در هر جایی دو كلمه استعمال بشود طبعاً این از لطف ساقط می‌شود؛ ای كسانی‌كه ایمان آورده‌اید از مردان، ای كسانی‌كه ایمان آورده‌اید از زنان. دوباره ای كسانی‌كه جهاد می‌كنید از مردان، ای كسانی‌كه ...، این معنایی ندارد، یعنی لطفی در عبارت ندارد و مسئله از شئون بلاغت خارج است.