حقوق متقابل والدین و فرزندان نسبت به یكدیگر

هر شخصی موظف است و مكلّف است بر اینكه مواظبت داشته باشد، مراقبه باید داشته باشد، روزی خواهد رسید، روزی خواهد رسید كه راجع به اماناتی كه خداوند به ما سپرده است از ما سؤال بشود إِنَّ اللَه يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى‌ أَهْلِها ... النساء، ٥٨ روایت است از معصوم علیه السّلام كه فرمودند مقصود از این آیه و باطن این آیه این است آن زن و فرزندی كه خدا به عنوان امانت به شما سپرده است چطور در هنگام فوت او را تحویل خدا دادید؟ حالا كه دارید از این دنیا می‌روید چطور تحویل دارید می‌دهید؟ آیا همین طور رها می‌كنید یا نه؟ پس بنابراین مسأله خیلی مسأله مهمی هست، اینقدر كه اهمیت دارد، و اینقدر مواظبت بر رعایت امور زن و فرزند كه انسان در مورد مسائل تربیتی آنها باید اقتدار داشته باشد، از نوسانات نباید بهراسد، از بعضی از ناملایمات و عتاب و خطاب نباید عقب نشینی كند، از صحبت‌هایی كه این طرف و آن طرف می‌شود نباید دست از مرام خودش بردارد.

مرحوم آقا می‌فرمودند كسی كه بتواند منزل خود را آن هم در شرایطی فعلی، در شرایط فعلی منزل خود را طبق آنچه كه مورد رضای خدا است از مسائل انحرافی و خلافی دور نگه دارد و به طریق ائمه علیهم السّلام آن عائله خود را حركت بدهد بزرگترین جهاد در راه خدا را انجام داده است، آن هم در شرایط فعلی، در شرایطی كه مسائل خارج از محیط از یك طرف، مسائل عائله از یك طرف، طعن و استهزاء رَحِم و آشنا از یك طرف: آقا این حرفها چیست؟ آقا این مطالب چیست؟ این امّل بازیها چیست؟ این حرفا مال هزار و چهارصد سال پیش بوده است! الآن باید آزاد گذاشت! الآن باید همه راحت باشند! الآن باید رشد داد! الآن همه مردم رشد كرده‌اند!

چه رشدی كرده‌اند؟ آیا مغزها زیاد شده است؟ در زمان پیغمبر مغزهای مردم چه قدر بوده، می‌گویند یك كیلو و چهارصد گرم، پانصد گرم بوده و الآن شده است هشت كیلو؟ شما بكشید ببینید چقدر شده! الآن قد و وزنها اضافه شده است؟ الآن احساسات با آنچه كه در زمان پیغمبر بوده است تفاوت كرده است؟ صد درجه بدتر شده است، صد درجه بدتر شده است. اگر در زمان پیغمبر همان عرب هایی كه ما آنها را عرب های بی فرهنگ می‌نامیدیم وقتی كه حمله می كردند و چند نفر را می كشتند، الان به راحتی یك بمب می اندازند و دو میلیون نفر را اعدام می كنند و از بین می‌برند. حالا بهتر شده یا آن موقع؟ كی رشد كرده؟ الآن مغزها رشد كرده است؟ چه اثری برای ارتقاء انسانی در این زمان به ارمغان آورده‌اند؟ آیا آن رحم و عطوفتی كه در زمان سابق بوده الآن هست؟ بین پدر و پسر، بین رفیق هست؟ بین عائله هست؟ آن مروّت و آن مردانگی كه سابق ما می‌شنیدیم الآن وجود دارد؟ تعلّق به مسائل دنیا سابق بیشتر بوده است یا الآن بیشتر است؟ دور شدن از واقعیات سابق بیشتر بوده است یا الآن؟ كدام یك از اینها؟ چه كسی رشد كرده است؟ علم رشد كرده است ولی مسأله‌ای كه ما غفلت كردیم مسأله نفس است، علم رشد كرده است ولی این رشد علم در خدمت نفس قرار گرفته است، اگر یك دزد برای دستبرد به منزل بیاید در دست او چاقو باشد بهتر است یا یك اسحله باشد؟ امروز در دست نفس اسلحه مخرّب و ویرانگر قرار داده‌اند.