مرتب سازی:
لزوم اهتمام و پایبندى نسبت به تعهدات و التزامات
19مسئله حج خیلى مسئله مهم است، چطور اینكه فرض كنید اگر براى انسان یك مسئلهاى پیش بیاید ـ همانطورى كه در قضیه قبل عرض كردم ـ مىتواند انجام بدهد. انسان مىتواند قرض كند و بعد در طول مدّت بپردازد، اگر نمىتواند قرضكند یك مطلب دیگرى است آن تكلیف دیگرى است. اما اگر مىتواند از بعضى از مسائل بزند از بعضى از زیاده روىها بزند، نسبت به بعضى از زندگى، حالا فرض بكنید كه در زندگى ماهى دویستهزارتومان، سیصدهزارتومان خرجش نباشد ماهى صدهزارتومان خرج كند دویستهزارتومان را براى حجّش بگذارد چه اشكال دارد؟ چرا؟ مگر حتماً انسان باید تمام سه وعده غذاى او به یك نحو خاص باشد؟ كجا گفتند؟ كى گفته؟ اتفاقاً خیلى هم ضرر هم دارد. اگر ما نسبت به كیفیت غذا كه انشاءالله بعداً در فصول آینده و جلسات آینده صحبت مىكنیم در آنجا خواهیم دید كه ما خیلى هم مىتوانیم خود را به نحو دیگرى در بیاوریم، ما مىتوانیم خودمان را به كیفیت دیگرى در بیاوریم.
امام حسن علیهالسّلام كه بیست و پنچ بار از مدینه به سفر مكّه رفتند و بعضى از این سفرها را یا اغلبش را ـ من شك دارم ـ با پاى پیاده رفتند1 درحالتىكه شتران و مركبهاى راهوار در جلوى آن حضرت حركت مىكردند. امام حسن علیهالسّلام كه نیامد زندگیش را تأمین كند كامل و عیال و تمام و همهچیز مرتّب، آن وقت بگوید حالا برویم مكّه. نه، همان زندگى عادى كه بود موقع حجّ مىشد بفرمایید برویم. همین كیفیت زندگى عادى همین هم در آنجا. نه اینطور نبوده. بزرگان كه به مكّه مىرفتند كه اینطور نبوده. مىرفتند حتماً فرض كنید كه در فلان هتل و فلان فندق اسكان داده بشوند؟ نه، سابق كه مكّه اینطور نبوده، مگر سابق مكّه چند تا اصلًا منزل داشته؟ همه در درون خیمهها بودند. چطور در عرفات و در منى الآن حجّاج در خیمهها هستند، تمام حجّاج در سنوات قبل یعنى در سنوات صدها سال پیش كه هنوز این نحوه كه فعلًا داریم ما مشاهده مىكنیم این برجهاى طویل و این كذا. این مسائل كه نبوده اینها كجا بودند؟ اینها خیمه داشتند زیر خیمه، بعد بلند مىشدند مىآمدند مسجد الحرام دوباره مىرفتند زیر خیمه مىخوابیدند. به این نحو بوده. یعنى همانطورى كه در عرفات و در منى الآن حجّاج هستند حتى نه به این مقدار، خیمههایى كه كولر دارد و با آب فضاى آن محوطه را تبرید كنند و امثال ذلك، نخیر. یك خیمه و چندتا طناب هم به زمین وصل مىكردند و فرض كنید كه سیدالشهداء علیهالسّلام زیر همین خیمه مىگرفت مىخوابید. امام صادق علیهالسّلام زیر همین خیمه مىگرفت مىخوابید. در مكّه همینطور بود. یك خیمه همین. بعد هم بلند مىشدند، این محل اسكان آنها بود هتل اینها این بود، اتاق اینها این بود. بعد هم بلند مىشدند مىرفتند در مسجد الحرام زیارتشان را مىكردند، طواف مىكردند دوباره برمىگشتند توى همین هتلشان مىخوابیدند! مسئله مكّه در سابق به این نحو بوده.
- وسائل الشيعة، کتاب الحجّ، أبواب وجوبه و شرائطه، ج ١١، ص ٧٨، باب ٣٢، حديث ٣؛ وَ بِإسنادِهِ عَن موسَى بنِ القاسِمِ، عَن ابنِ أبى عُمَيرَ، عَن حَمَّادٍ، عَنِ الحَلَبىِّ، قالَ: سَألتُ أبا عَبدالله (عليهالسّلام) عَن فَضلِ المَشىِ؟ فَقالَ: إنَّ الحَسَنَ بنَ عَلىٍّ قاسَمَ رَبَّهُ ثَلاثَ مَرّاتٍ حَتَّى نَعلًا وَ نَعلًا، وَ ثَوبًا وَ ثَوبًا، وَ دينارًا وَ دينارًا، وَ حَجَّ عِشرينَ حِجَّةً ماشيا عَلَى قَدَمَيه.