حقیقت معناى عبودیت و چگونگى تحقق آن در وجود انسان‏

قضیه‌ای من یادم آمد. یك شخصی رفته بود واقعاً انسان باید از این گونه مسائل عبرت بگیرد رفته بود خدمت علی بن موسی الرّضا آن هم در آخر عمرش. این قضیه را من از آن شخص بود در وقتی به یاد دارم كه با عصا به زور در خیابان راه می‌رفت این شخص، این با عصا راه می‌رفت و به زور قدش خمیده و خلاصه پاش لب ... یعنی واقعاً از آن افرادی بود كه مصداق پاش لب گور بود، مِصداق اینها بود و این رفته بود خدمت علی بن موسی الرضا در یك همچنین وضعی و از حضرت كیمیا می‌خواست. اگر برای خودت می‌خواهی كه خودت داری می‌میری، اگر برای دیگران می‌خواهی و دیگران هم خدایی دارند و رفته بود كیمیا می‌خواست. و بعد با یك عبارت غلاظ و شِداد كه ای علی بن موسی الرّضا! تو را به جان مادرت فاطمه زهرا قسم می‌دهم كه باید به من كیمیا بدهی، طلا بدهی، چه بدهی، كیمیا یعنی طلا دیگر، همین طلا، طلا بدهی. بعد حضرت به خواب یك شخصی آمده بود و گفته بود: بابا برو ما را از دست این نجات بده، بهش بگو تو چهار ماه دیگر میمیری، چی از ما كیمیای می‌خواهی؟ آن شخص هم رفته بود و اتفاقاً توی خیابان باهاش برخورد كرده بود و گفته بود تو از امام رضا كیمیا می‌خواهی؟ این خیلی خوشحال شده بود گفت: حتماً می‌خواهد به من بدهد، چون‌كسی اطّلاع نداشت دیگر. گفت: بابا حضرت دیشب به خواب من آمد گفت: بیا من را از دست این نجات بده، این ما را به مادرمان قسم می‌دهد، فلان می‌كند، چی می‌كند، چهار ماه دیگر تو می‌میری. چهار ماه دیگر هم مُرد. حضرت خواستند متنبّه‌اش كنند.

حالا شما ببینید این امام رضا علیه‌السّلامی كه نشسته دم یك دریایی كه این دریا انتها ندارد اقیانوس كبیر چیه؟ اقیانوس كبیر قطره‌ایست از آن دریا، واقعاً قطره است، حیف قطره. واقعاً اصلًا نمی‌شود اسم گذاشت. آن وقت این امام رضا با این دریا نشسته می‌گوید: هر چه بخواهید من می‌دهم آن وقت ما بلند بشویم برویم چه داعی‌هایی داشته باشیم، چه خواستهایی داشته باشیم، چه طلبهایی داشته باشیم. خجالت ندارد؟ فلهذا خودشان گفته‌اند: خودشان گفته‌اند كه ما می‌دهیم حالا كه گفتند باید پایش هم وایستند، ما هم می‌رویم و خلاصه به امام رضا علیه‌السّلام عرض می‌كنیم كه شما به آن استكبار و أنانیت ما نگاه نكن، شما به آن بزرگواری و كرامت و عنایت بی‌كران و لطف بیكران و رحمت بیكرانی كه خداوند برای شما قرار داده شما با او ما برخورد كن. امیرالمؤمنین علیه‌السّلام می‌فرماید: اللَهمَّ وَ آخِذْنَا بِعَفْوِكَ وَ لا تُؤاخِذْنَا بِعَدْلِكَ. «خدایا با عفوت با ما برخورد كن و با عدلت برخورد نكن.» این ملائكه می‌آیند در كعبه و به دور كعبه طواف می‌كنند و خداوند به اینها خطاب می‌كند كه: ای ملائكه من! از من بخواهید كه هر چه می‌خواهید به شما عطا می‌كنم. ملائكه، اینها آدم‌های با مروّتی هستند. می‌گویند: در سالك، سالك باید رفیق باشد، با معرفت باشد، تنها تنها نخورد، خلاصه به یاد رفقایش هم باشد. این ملائكه اینها همه از سُلّاك حسابی هستند، برای خودشان دعا نمی‌كنند می‌گویند: خدایا! خواست ما از تو اینست كه به افرادی كه در این ماه روزه می‌گیرند و عبادت تو را می‌كنند حاجات آنها را بدهی. این خواست ملائكه است در شب اوّل ماه رجب. خداوند می‌فرماید كه: من حاجت شما را برآورده كردم. این دیگر شمّه‌ای از آنچه كه در این ماه بود ما عرض كردیم. روایت از پیغمبر اكرم است و عرض كنم كه البتّه آنها هم بی‌حساب نمی‌گویند، كه چون می‌دانند كه به حساب خودشان هم نوشته می‌شود این هم در ضمن هم .... دنیا آقا! دنیای معامله است، دنیای معاملات است، آنها به خدا می‌گویند: خدایا! آنها را درست كن، آنها درست كنند ما را درست می‌كنند. خلاصه علی ای حال امّا بالآخره. فلهذا مرحوم حاج میرزا جواد آقای ملكی تبریزی أعَلَی اللَه مَقامَهَ در این كتاب شریف‌ المراقبات‌ ایشان می‌فرمایند كه: رعایت ادب و شكر نسبت به ملائكه این است كه انسان در ماههای رجب بر ملائكه درود بفرستد حالا كه آنها دارند برای ما دارند خلاصه پیش سلطان استدعاء می‌كنند و حاجات را پیش سلطان انسان هم یك تشكّری از آنها باید داشته‌باشد. این ماه ماه رجب است. روزه در ماه رجب بسیار مؤكد است و مرحوم آقا تمام ماه رجب را یا اكثرش را روزه می‌گرفتند در آن وقتی كه حالشان مساعد بود. اذكار ماه رجب بسیار اذكار، اذكار مهمّی است و به دوستانشان تذكّر می‌دادند كه از دعاهایی كه در ماه رجب است بخصوص دعایی كه از ناحیه حضرت آمده: اللَهمَ إنِّى اسْئَلُكَ بِجَميعِ مَا يدْعُوكَ بِهِ وُلاةُ امْرِكَ الْمَأمُونُونَ عَلىَ سِرّك این دعا در هر روز در ماه رجب خوانده بشود و بهترین وقتش هم بین نماز ظهر و عصر است كه این بشود یا بین الطلوعین هم آن هم خوب است، و سایر از ادعیه كه در ماه رجب هست مرحوم صاحب مفاتیح ایشان ذكر فرمودند، انسان از آنها غفلت نكند و حتّی اگر هر روز مؤفّق نمی‌شود برای روزه یك ذكری هست كه آن را صد بار بگوید و به جای روزه، كسانی كه معذور هستند خداوند از آنها قبول می‌كند. سُبْحانَ الإلهِ الْجَليلِ سُبْحَانَ مَنْ لَا ينْبَغِى السَّبيحُ الّا لَهُ سُبْحانَ الْاعَزِ الْاكْرَمَ سُبْحَانَ مَنْ لَبِسَ الْعِزَّ وَ هُوَ لَهُ اهْلٌ این بجای روزه حساب می‌شود.