كیفیت نزول حقیقت علم در مجارى عالم وجود

ما زَبَدِ روی آب و كارهای خارجی را می‌بینیم و از آنچه در باطن زَبَد در جریان است، غافلیم. لذا حمد و ستایش و شكر و لطف خود را سزاوار طبیب و مهندس می‌دانیم، و در تقدیرها از لطف طبیبی كه والده ما را از مرگ حتمی نجات داد و یا مهندسی كه فلان ساختمان را برای ما ساخت، تشكر می‌كنیم.

«مرگ حتمی» كدام است و این حرف‌ها چه معنایی دارد؟! مگر عزرائیل دست‌روی دست گذاشته است؟! بنابراین در واقع توجه به‌سمت زبد و حباب و پُف و خاروخاشاك رفته است؛ حبابی كه نشان می‌دهد بزرگ است و به این‌طرف و آن‌طرف حركت می‌كند، ولی در داخل آن فقط هواست و با یك سوزن از بین می‌رود؛ لذا می‌فرماید: (فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً).

حال كه این‌طور است، خداوند هم این طبیب را به‌حال خود رها نمی‌كند و خود او را به بیماری مبتلا می‌كند تا اگر می‌تواند خودش را درمان كند.

حكمت ابتلای ابن‌سینا به بیماری قولنج‌

میزان نبوغ ابن‌سینا در امر طبابت (ت)

ابن‌سینا بزرگ‌ترین طبیب نابغه بود¹ و از میان جمیع امراض نسبت به درمان ناراحتی قولنج‌² تبحر بیشتری داشته است. اما اینكه خداوند او را به مرض قولنج مبتلا كرد و بعد از یك هفته از دنیا رفت،³ همان‌ (فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً) است. مگر تو نبودی كه می‌گفتی من این مرض را درمان می‌كنم و كسی مانند من نیست، حال خودت را به همین مرض مبتلا می‌كنیم تا مردم بدانند كه خود ابن‌سینا هم مانند حباب و كف است و از خود هیچ ندارد كه نتوانست خود را درمان كند.

مولانا می‌فرماید:

در اینجاست كه وقتی حكم الهی می‌آید و بیمار می‌میرد، آن‌وقت طبیب‌می‌گوید راه درمان او به یادم آمد؛ این همان‌ (فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً) است.