اهداف تربیتى امام صادق علیه‏‌السّلام در ارتباط با عنوان بصرى‏

وصول به استاد كامل، ابتدای طریق الی‌اللَه‌

ما تابه‌حال از آنچه بزرگان فرموده‌اند «كسی كه به استاد رسید، نصف راه را طی كرده است»،¹ این برداشت را داشتیم كه دیگر كار او تمام است؛ اما این‌گونه نیست و اكنون كه به طبیب رسیدیم باید به نسخه‌اش عمل كنیم.

كسی كه برای رسیدن به طبیبِ متخصص فرسنگ‌ها راه آمده و حال كه او را دیده است، نسخه را در همان مطب بگذارد و به شهر خود برگردد، بسیار نادان است!

و این خطایی است كه به آن مبتلا هستیم. تمام اشتیاق‌ها و اهتمام‌ها و مجاهدت‌هایی كه انسان برای رسیدن به راه خدا و سلوك تحمل می‌كند، باید باعث شود كه وقتی سالك به استاد دست یافت، تازه حركت را آغاز كند.

تمجید متفاوت علّامه طهرانی از آخوند ملّا حسین‌قلی همدانی نسبت به سایر اولیاء الهی‌

تعظیمی كه مرحوم آقا از میان اولیاء و عرفاء از مرحوم آخوند ملّا حسین‌قلی دَرجَزیری همدانی می‌كردند، كاملًا از عبارات ایشان مشخص بود. یكی از عبارت ایشان این بود:

مرحوم علّامه طهرانی: «تمام ما ریزه‌خوار سفره آخوند ملّا حسین‌قلی همدانی هستیم!»

او با دیگران فرق داشت؛ تمام ما ریزه‌خوار سفره آخوند ملّا حسین‌قلی هستیم. او یك دریای بی‌پایان بود كه ته نداشت.

مرحوم آخوند ملّا حسین‌قلی مرد عجیبی بود. سیصد شاگردی كه هركدام ستاره‌ای درخشان در آسمان تربیت و هدایت‌اند از ایشان ظهور و بروز پیدا كرد.

احترام مرحوم علّامه طهرانی به ذراری مرحوم آخوند ملّا حسین‌قلی همدانی‌

مرحوم آقا تمجید بسیار عجیبی از ایشان داشتند و حتی همیشه نسبت به ذراری ایشان به دیده عظمت می‌نگریستند و بعضی از اقوام پدری ما را كه با نسل مرحوم آخوند ملّا حسین‌قلی همدانی ارتباط نَسبی دارند، به‌ملاحظه جدّشان بسیار تعظیم می‌كردند.²

دستگیری امیرالمؤمنین علیه‌السّلام از آخوند ملّا حسین‌قلی همدانی بعد از بیست‌ودو سال مجاهده‌

روزی مرحوم والد این مطلب را برای مرحوم آیةاللَه شهید مرتضی مطهری و بعضی دیگر نقل كردند:

هنگامی كه مرحوم آخوند ملّا حسین‌قلی مراتب علمی و حوزوی خود را تمام كرد، دید دستش خالی است و هنوز به جایی نرسیده و نتوانسته آنچه را خوانده، بیابد و آنچه تحصیل كرده وجدان كند. لذا با توسّلات بالاخره در تحت تربیت مرحوم سید علی شوشتری قرار گرفت و به انجام دستورات و ریاضات و سایر اعمال موصِله به مطلوب و مقصود پرداخت. دیگر مجاهده‌ای نبود كه او انجام ندهد و خلاصه در این راه سنگ تمام گذاشت، تا اینكه كم‌كم این مطلب در ذهنش پیدا شد كه بیست‌ودو سال است ما در اینجا هستیم و استفاده می‌كنیم، ولی حجابی برداشته نشده و به مقصود نرسیده‌ایم.