اهداف تربیتى امام صادق علیهالسّلام در ارتباط با عنوان بصرى
12علائمی از اهل ولایت در كلام مرحوم حدّاد قدّس سره
در اینجا به آن كلام مرحوم آقای حدّاد به مرحوم والد میرسیم كه در اعتراض به افرادی كه ایشان را متهم به ضدّ ولایت بودن میكردند، فرمودند:
اما در قضیه ولایت، ولایت را ما میشناسیم نه این گوسپندان كه نامی از آن بر زبان دارند. عزاداری واقعی را ما میكنیم؛ زیارت حقیقی را ما مینماییم؛ شناسایی و معرفت ائمه علیهمالسّلام وجداناً و شهوداً و عقلًا و عِلماً اختصاص به ما دارد، نه اینها كه ولایت را جدا میدانند. ولایت عین توحید است و توحید عین ولایت است.
اشك ما بر اباعبداللَه الحسین علیهالسّلام از درون قلب ما و از سویدای دل ما جاری است و با آن اشك میخواهیم قالب تهی كنیم، چراكه آن اشك با نفس ما و روح ما بیرون میریزد؛ نه این اشكهایی كه از خیال و پندار ایشان میآید، و روزی هم همینها سیدالشّهدا را میكشند، آنگاه مینشینند و اقامه عزا مینمایند و در ماتمش سینه میزنند.1
بروز آثار معرفت امام علیهالسّلام در مرحوم حدّاد
ایشان میفرمایند: امام علیهالسّلام را ما شناختهایم و لذا دیگر برای ما اختلاف مراتبِ سختی و راحتی، شادی و غم تفاوتی ندارد؛ نه چون تویی كه الآن در اینجا برای امام سینه میزنی و فردا خوشحال هستی!
تقلب احوالِ دائمی عامه مردم در قبال امام زمان
اگر امام زمان ظهور كند و دو نفر بهزعم خود افشاگری كنند كه مثلًا ما فلانكار خطا را از او دیدهایم، همین مردم با اتّكا به شایعات، از او برمیگردند و میگویند: «گویا این قضایایی كه نقل میكنند وجود داشته است»؛ درحالیكه اگر ولایت بواقعیتِه برای انسان منكشف شده باشد، چطور ممكن است در قبال امام علیهالسّلام بقیه مردم را عاقل ببیند تا اینكه بخواهد به حرفشان اعتنا كند؟!
همین مردم در قبال كارهای معاویه به امیرالمؤمنین علیه السّلام اعتراض كردند و در ركاب حضرت با معاویه جنگیدند،2 اما وقتی قرآنها بر سر نیزه رفت، گفتند: «یا علی، فوراً تسلیم حكم حَكَمین بشو و قرآن را حَكَم كن، وگرنه اینك تو را زیر دههزار قبضه شمشیر قطعهقطعه میكنیم!»3 وقتی شكست خوردند، گفتند: «یا علی! به تو ظلم كردیم، از سر تقصیرات ما بگذر.»4 وقتی امیرالمؤمنین آنها را بخشید، ابنملجم كار را تمام میكند.5
- روح مجرد، ص ٥٤٦.
- وقعة صفّين، ص ٩٢.
- همان، ص ٤٨٩.
- همان، ص ٥١٢- ٥١٨.
- الإرشاد، ج ١، ص ١٧- ٢٠.

